izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Büdət sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "bidət" kimi qeyd olunsa da, həm məna, həm də istifadə baxımından daha geniş bir şərhi haqq edir. Sadəcə "bidət" demək, sözün zəngin məna çalarlarını əks etdirmək üçün yetərli deyil.

Əslində, "büdət" sözü, İslam dinində əsas dini prinsiplərə və sünnətə zidd olan, yeni ortaya çıxarılmış dini əməl, inanç və ya ayin deməkdir. Lakin bu məna, sözün ümumi mədəniyyət kontekstindəki istifadəsini tam əhatə etmir. "Büdət" eyni zamanda, köhnəlmiş, əsasdan kənara çıxan, qəbul edilməmiş hər hansı bir yenilik, təcrübə və ya fikir üçün də işlədilə bilər. Bu mənada, dini kontekstdən kənarda da geniş istifadə olunur.

Məsələn, texnologiyanın sürətli inkişafı nəticəsində ortaya çıxan yeni üsullar və texnologiyalar əvvəlcə "büdət" kimi qarşılana bilər, lakin zaman keçdikcə qəbul edilər və hətta standart hala çevrilə bilər. Beləliklə, "büdət" sözü statik bir mənaya malik deyil, tarixi kontekstdən və istifadə sahəsindən asılı olaraq fərqli mənalar kəsb edə bilər.

Maraqlı bir məqam odur ki, "büdət" sözünün mənfi bir konnotasiyası var. Yeni bir şeyin "büdət" adlandırılması, həmin şeyin qəbul edilməməsi və ya tənqid olunması deməkdir. Lakin "büdət"in həmişə mənfi olmadığını da qeyd etmək lazımdır. Bəzən yenilikçi fikirlər və kəşflər, başlanğıcda "büdət" sayılsa da, sonradan cəmiyyətin inkişafına və tərəqqisinə mühüm töhfələr verə bilər. Yəni "büdət" anlayışı zamanla dəyişən, dinamik bir anlayışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz