izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bivaris sözü farsca "bi" (bi-) və ərəbcə "varis" (vərəsə) sözlərindən əmələ gəlmiş bir termindir. "Bi-" önəki mənfi məna ifadə edir, yəni "olmayan", "siz" mənasını verir. Beləliklə, bivaris sözünün əsas mənası "varisi olmayan", "vərəsəsiz" deməkdir. Köhnə Azərbaycan ədəbiyyatında geniş istifadə olunan bu söz, bir şəxsin mirasçı, qanuni varis və ya hər hansı bir irsin davamçısı olmadan vəfat etdiyini bildirir.

Lüğətlərdə sadəcə "varissiz" və ya "vərəsəsiz" sinonimləri verilmiş olsa da, bivaris sözünün daha dərin bir mənası var. Sadəcə hüquqi və ya maddi mirasdan məhrum olmaq deyil, həm də nəslin davamını təmin edəcək bir varisin olmaması mənasını da özündə ehtiva edir. Bu baxımdan, bivaris sözü, yalnız hüquqi deyil, həm də sosial və bəlkə də fəlsəfi bir yük daşıyır. Bir ailənin, bir sülalənin, hətta bir irsi ənənənin sonu kimi qəbul edilə bilər.

Tarixi mətnlərdə bivaris anlayışına tez-tez rast gəlmək mümkündür. Xüsusilə, şəxsiyyətlərin vəfatından sonra miras məsələlərinin müzakirə edildiyi və ya ailə xəttinin kəsilməsindən bəhs edilən əsərlərdə bu sözün istifadəsi daha çox diqqət çəkir. Bivaris sözü, mətnlərə həm də məyusluq, kədər və hətta bir qədər də dramatik bir hava qatır.

Qısacası, bivaris sözü sadə bir sinonimlə əvəz edilməyəcək qədər zəngin mənaya malikdir. Onun köhnə və nadir istifadəsi, dil tarixi və ədəbiyyatı üçün də əhəmiyyətlidir. Bu söz, sadəcə bir termin deyil, tarixin, ənənənin və ailənin davamlılığı ilə bağlı mürəkkəb bir anlayışı ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz