izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bəray... (fars. برائے‎) köhnəlmiş bir qoşma söz olub, "üçün", "ötrü", "məqsədi ilə" mənalarını verir. Əslində fars dilindən keçmiş bu söz, Azərbaycan dilində əsasən köhnə ədəbiyyat nümunələrində və klassik üslubda rast gəlinir. Müasir Azərbaycan dilində istifadə olunmasa da, tarixi mətnləri anlamaq üçün vacibdir.

Sözün "bərayi" şəkilçisi ilə birləşməsi, məqsədin daha aydın ifadə olunmasına xidmət edir. Məsələn, "bərayi-ehtiyat" ifadəsi "ehtiyat üçün", "ehtiyat məqsədilə" mənasını verir. Bu, sadəcə "ehtiyat" sözündən daha aydın və formal bir ifadədir. Belə birləşmələr, o dövrün yazıçılarının daha zəngin və təntənəli bir üslub yaratmaq istəklərini göstərir.

Misal olaraq verilən cümlədə ("Təbrizdənəm, – dedi. – Buraya bərayi-ziyarət gəldim, yenə vətənə qayıdacağ") "bərayi-ziyarət" ifadəsi "ziyarət üçün", "ziyarət məqsədilə" kimi tərcümə oluna bilər. Bu, şəxsin səyahətinin məqsədini daha aydın və dəqiq şəkildə ifadə edir. "Gəldim" sözü ilə yanaşı "bərayi-ziyarət" ifadəsinin istifadəsi cümləyə klassik bir hava qatır.

Qısacası, "bəray..." sözü, Azərbaycan dilinin leksik tərkibinin zənginliyini və fars dilindən götürdüyü sözlərin izlərini göstərən maraqlı bir nümunədir. Hal-hazırda istifadə olunmasa da, tarixi mətnlərin anlaşılması və dilin inkişaf tarixinin öyrənilməsi üçün əhəmiyyətlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz