Bəlgələmək – Köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bu feil, müasir dilin imkanlarından istifadə edərək daha dolğun və dəqiq şəkildə izah edilə bilər. Əsasən iki əsas mənada işlənir:
1. Bəhanə və üzr gətirmək, əldə dəstavüz etmək: Bu mənada "bəlgələmək" sözü, bir hərəkətin, əməlin və ya sözün ardınca özünü haqlı göstərmək üçün bəhanə və ya üzr gətirməyi, özünü müdafiə etməyi ifadə edir. Sadəcə üzr diləməkdən daha çox, həmin hərəkətin arxasında duran səbəbləri, məcburiyyətləri izah edərək, öz davranışını haqlı çıxarmağa çalışmağı əks etdirir. Bu, müasir dilin "bəhanə gətirmək", "özünü haqlı çıxarmağa çalışmaq", və ya "əldə dəlil gətirmək" ifadələrinə yaxındır, lakin daha köhnə və zəngin bir kontekstdə işlənir. Məsələn, gecikən bir kəs özünü "bəlgələmək" üçün yolun tıxanlığından, avtobusun xarab olmasından və s. danışa bilər.
2. Köhnə məişətdə: nişan göndərmək, nişanlamaq: Bu isə "bəlgələmək" sözünün daha az bilinən, lakin tarixi baxımdan maraqlı bir mənasıdır. Köhnə Azərbaycan ailə ənənələrində, nişan mərasiminin bir hissəsi olaraq, gəlin və ya kürəkən namizədinin ailəsinə rəsmi olaraq nişan təklifinin bildirilməsini ifadə edir. Bu, sadəcə nişan sözünün deyilməsindən çox, ailələr arasında rəsmi müzakirələrin, razılaşmaların və hədiyyə mübadiləsinin başlanğıcını bildirirdi. Bu mənada "bəlgələmək", "nişan etmək" və ya "nişan münasibətləri qurmaq" ifadələrinə bənzəyir, lakin daha çox ənənəvi və rəmzi bir yük daşıyır.
Beləliklə, "bəlgələmək" sözü sadə bir feil deyil, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının bir nümunəsidir ki, o, həm müasir dilin, həm də tarixi mədəniyyətimizin mənzərəsini daha dolğun əks etdirir.