izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bəistilah sözü farsca "be" (ilə, vasitəsilə) və ərəbcə "istilāh" (termin, ixtisas dildə işlənən söz) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Köhnə və ədəbi üslubda işlənən bu söz, müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda rast gəlinir. Əsasən, mürəkkəb sözlərin tərkibində işlənir və müəyyən bir terminin və ya anlayışın qısa və aydın şəkildə ifadə olunmasını təmin edir.

Bəistilahın əsas funksiyası, söhbətə, yazıda və ya digər mətnlərdə spesifik bir terminin və ya anlayışın ətraflı izahına ehtiyac duyulmadan qısa və dəqiq şəkildə işarə etməkdir. Bu söz, həmçinin, oxuyucunun və ya dinləyicinin mövzuya dair əvvəlki bilik və təcrübəsinə istinad edir. Məsələn, "bəistilah deyək ki..." ifadəsi oxuyucunun mövzunu anlayacağını fərz edərək, ətraflı izahdan qaçmağa imkan verir.

Bəistilahın müasir dilçiliyimizdə istifadəsinin azalması, daha aydın və sadə ifadələrin üstünlük təşkil etməsi ilə əlaqədardır. Lakin bu, onun əhəmiyyətini azaltmır. Bəzən, uzun və mürəkkəb cümlələrdən qaçmaq və mətnin aydınlığını təmin etmək üçün bəistilah ifadələri olduqca faydalıdır. "Bəistilah desək", "bəistilah deyildiyi kimi" kimi ifadələr, mənbəyə istinadı qısa və konkret şəkildə göstərir.

Tarixi baxımdan, bəistilah sözünün istifadəsi ədəbiyyatda və elmi əsərlərdə daha çox müşahidə edilirdi. Müasir dövrdə isə, onun yerini daha sadə və anlaşıqlı sinonimlər tutmuşdur. Ancaq klassik əsərləri anlamaq və onların dil xüsusiyyətlərini dərk etmək üçün bəistilah sözünün mənasını bilmək vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz