Yoxsa
Mənası: Yoxsa sözü, predikativ söz (və ya xəbəri əvəzliyi) ilə bağlı olub, "-sa" şəkilçisi vasitəsilə şərt bildirir. "Əks halda", "əgər belə deyilsə" mənasında işlənir. Söhbət iki seçim arasında qərar vermək, birinin baş verməməsi halında digərinin baş verməsini bildirmək üçün istifadə olunur. Məntiqi olaraq "və ya" bağlacı ilə əlaqəlidir, lakin "və ya"dan fərqli olaraq, seçimlərdən birinin reallaşmamasını şərtləndirir.
Mənbəyi: "Yox" sözünün kökü qədim türk dillərinə gedib çıxır və inkar mənasını ifadə edir. "-sa" şəkilçisi isə qədim türk dillərində şərt bildirən əlavədir. Beləliklə, "yoxsa" sözü leksik cəhətdən "yox" və "-sa" morfemlərindən təşkil olunmuşdur və tarixən inkarı şərtləndirən bir birləşmə kimi formalaşmışdır. Ədəbiyyatımızda qədim dövrlərdən etibarən istifadə olunmuşdur və müasir Azərbaycan dilində də geniş yayılmışdır.