Şüşəki (is. məh.) – Rişxənd, ələsalma, arayaqoyma, lağa qoyma, istehza, məsxərə, masqara, fitəbasma kimi mənfi emosiyaların ifadə olunduğu hərəkət və ya sözlərdir. Bu söz, əsasən, qarşı tərəfin əxlaqına, davranışlarına, fikirlərinə və ya fiziki görünüşünə yönələn, aşağılayıcı və hörmətsiz bir yanaşmanın təzahürüdür. Şüşəki həm sözlə, həm də hərəkətlə ifadə oluna bilər və hədəfə ciddi psixoloji təzyiq göstərə bilər. Məsələn, birinin qüsurlu ayaqqabısına gülərək şüşəki etmək olar, və ya onun fikirlərini açıqca rədd edib, lağa qoymaqla da şüşəki etmək mümkündür. Bu, sadəcə gülüşlə bitmir, arxasında aşağılama, rəqibini kiçiltmə kimi mənfi niyyətlər yatır.
Sözün mənşəyi dəqiq bilinməsə də, türk dilləri ailəsindən gəldiyi ehtimal olunur. "Şüşə" sözünün kökü ilə əlaqəsi də ola bilər; şüşənin həssaslığı, asanlıqla qırıla bilməsi kimi xüsusiyyəti ilə şüşəkinin hədəfə vurduğu psixoloji zərbənin zəifliyə yönəlməsi arasında metaforik əlaqə qurmaq mümkündür. Lakin bu yalnız bir fərziyyədir və daha dərin linqvistik tədqiqatlar tələb edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Onun sözlərinə qarşı şüşəki etməməyə çalışdım, amma çətin oldu.
- Dostumun yeni saç düzümünə şüşəki etmək əvəzinə, əmin edici sözlər dedim.
- Şüşəkiyə basmaq, insanları incitmək deməkdir.
- Onun davranışı açıq-aşkar bir şüşəki idi.
- Şüşəki, söhbətin xoş ovqatını pozdu.
Qeyd etmək lazımdır ki, şüşəki hər zaman qəsdən edilmir. Bəzən, qarşı tərəfin niyyətindən asılı olmayaraq, söylənilən sözlər və ya edilən hərəkətlər şüşəki kimi qəbul edilə bilər. Bu səbəbdən, kommunikasiya zamanı diqqətli olmaq və söhbət tərəfdaşının hisslərinə hörmətlə yanaşmaq vacibdir.