izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şeytanı sözü Azərbaycan dilində, əsasən, danışıq dilində işlənən arqodur. Lüğətlərdə "odlu silahın tətiyi" mənasında qeyd olunsa da, mənası kontekstdən asılı olaraq bir qədər genişlənə bilər. Əsasən, odlu silahın atəş açmaq üçün basdırılan hissəsi – tətiyi ifadə etsə də, sözün məcazi mənada istifadəsi də mümkündür. Yəni, "şeytanı çəkmək" ifadəsi, sadəcə tətiyi çəkməkdən əlavə, qəzəb, intiqam, təhlükə və ya qəfil hərəkət mənasını da ifadə edə bilər.

Sözün etimologiyası tam aydın deyil. Ancaq ehtimal ki, "şeytan" sözünün məcazi mənasından – pislik, təhlükə, nəzarətdən çıxmış güc – yarandıığı güman edilir. "Şeytanı çəkmək" ifadəsi bu məcazi mənanı daha da gücləndirir. Tətik çəkilməsi ilə yaranan ani və qəfil təsir "şeytanın" bu məcazi mənasına tam uyğundur.

Misal üçün, verilən sitatda "[Vəli Tarverdiyə:] …Əgər ayaq geri qoysan, şeytanını çəkib qarnını tüstü ilə doldurram" cüməsində "şeytanı" sözü birbaşa odlu silahın tətiyini ifadə edir. Lakin, cümlənin ümumi konteksti təhdid, təzyiq və güc nümayiş etdirmə mənasını da ehtiva edir. Beləliklə, burada "şeytanı" sözü həm konkret (tətik), həm də məcazi (təhlükə, intiqam) mənada işlənmiş olur.

Digər nümunələrdə isə "şeytanı" sözü tamamilə məcazi mənada işlənə bilər. Məsələn, "O, özünün şeytanını çəkib, hər şeyi düşündüyü kimi etdi" cümləsində "şeytanı" sözü şəxsin qəfil və qətiyyətli hərəkətini, tez qararı və əmələ keçirdiyi qəti addımları ifadə edər.

Nəticə olaraq, "şeytanı" sözü çoxmənalı bir arqo sözüdür və onun mənası həmişə kontekstdən asılıdır. Əsasən odlu silahın tətiyini ifadə etsə də, təhlükə, qəzəb, intiqam və ya qəfil hərəkət mənasında da işlənə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz