Şartıldama: "Şartıldamaq" fellindən törəmiş isimdir. Azərbaycan dilindəki lüğətlərdə əsasən "səs-küylü, qəfil və kəskin hərəkət" mənasında izah olunsa da, bu izah tam deyil və kontekstdən asılı olaraq daha geniş şəkildə anlaşıla bilər. Əslində "şartıldama" sözü yalnız səs-küy mənasını deyil, həm də bu səs-küyün səbəb olduğu hərəkətin sürətini, qəflətini və kəskinliyini əks etdirir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "şart" kökünün "qəfil, ani, birdən-birə" mənasını, "-ılda-" şəkilçisinin isə təkrarlanan hərəkət və ya səsi bildirdiyini görürük. "-ma" isə isim şəkilçisidir. Beləliklə, "şartıldama" sözü "birdən-birə, ani və təkrarlanan səs-küylü hərəkət" kimi təyin oluna bilər.
Məsələn, "ağacın budaqlarının şartıldaması" deyəndə, küləyin təsiri ilə budaqların qəfil və səs-küylü bir şəkildə hərəkət etdiyini, bir-birinə dəyərək səs çıxardığını ifadə edirik. Bu mənada "şartıldama" həm səsi, həm də hərəkəti özündə birləşdirir. Başqa bir nümunə olaraq, "qapının şartıldaması" ifadəsini götürək. Burada qapının birdən-birə və şiddətlə açılıb-bağlanması nəzərdə tutulur. Yalnız səs deyil, hərəkətin də sürət və qəfləti önəmlidir.
Qısacası, "şartıldama" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsas mənasını "qəfil, səs-küylü və sürətli hərəkət və ya səs" kimi təyin etmək olar. Bu hərəkət və ya səs müxtəlif səbəblərdən, məsələn, külək, zərbə, qəfil açılıb-bağlanma və s. nəticəsində yarana bilər. Sözün daha dəqiq tərifi isə cümlənin kontekstindən asılı olaraq müəyyən edilməlidir.