izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şapatlama sözü "şapatlamaq" felindən törəmiş bir isimdir. Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "ağızdolusu danışmaq, çox danışmaq" kimi tərif olunsa da, bu, mənanın tam əhatəli təsvirini verməkdən uzaqdır. Daha dəqiq və geniş mənada şapatlama aşağıdakı mənaları ehtiva edir:

Birincisi, səssiz, alçaq səslə, gizlicə danışmaq mənasındadır. Bu mənada şapatlama, gizli söhbət, pıçıldaşma, xüsusi məlumatın gizli şəkildə yayılması kimi halları ifadə edir. Məsələn: "Onların şapatlaması məni narahat etdi." burada şapatlama gizli bir söhbəti ifadə edir.

İkincisi, çox danışmaq, əsassız söhbət etmək mənasını da verir. Bu mənada şapatlama, boş söhbət, yalnız danışmaq üçün danışmaq, söz bolluğu kimi halları ifadə edir. Məsələn: "Onun şapatlamasına qulaq asmamalıydın." burada şapatlama, mənasız və əsassız danışığı ifadə edir.

Üçüncüsü, daha nadir hallarda, şapatlamanın nəticəsi olan məlumatın özü kimi də işlənə bilər. Məsələn: "Onun şapatlaması bütün kəndə yayıldı." bu cümlədə şapatlama, şapatlamaq əməlindən yaranmış məlumatı təmsil edir.

Etimoloji baxımdan, "şapatlamaq" feli, "şapat" sözündən törəmişdir. "Şapat" sözü isə ehtimal ki, türk dillərindəki "ş-p" səslərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş onomatopoetik bir sözdür, yəni səsin təqlididir. Bu səslər alçaq, səssiz danışığı təsvir edir.

Beləliklə, "şapatlama" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasında gizli, alçaq səsli danışmaq və ya çox danışmaq, boş söhbət etmək fikri durur. Sözün istifadəsindəki çoxşaxəlilik onun semantik inkişafını göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz