izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sərnişin (fars. سَرْنِشِین‎ - sərnişin) sözü fars dilindən götürülmüşdür. Əslində "sər" (baş, yuxarı) və "nişin" (oturan, əyləşən) komponentlərindən təşkil olunmuş bir birləşmədir. Bu etimoloji təhlili əsas götürərək, sözün köhnə mənasının "yuxarıda əyləşən" olmasını daha dəqiq şəkildə izah etmək olar: bu, əsasən daha əzəmətli, nüfuzlu və ya şərəfli yerlərdə, məsələn, taxtda əyləşən, üstün mövqedə olan şəxsləri ifadə edirdi. Tarixi mənbələrdə bu mənada işlənməsinə rast gəlmək mümkündür.

Lakin müasir Azərbaycan dilində "sərnişin" sözü əsasən müxtəlif nəqliyyat vasitələrindən istifadə edən insanları bildirir. Bu məna, köhnə mənasından fərqli olaraq, hər hansı bir sosial və ya iyerarxik üstünlüyə işarə etmir. Bu, bir avtobusda, qatarada, təyyarədə, gəmidə və s. səyahət edən insanları qəbul edən ümumi bir termindir. Müşahidə etmək olar ki, sözün müasir mənası tarixi mənasından fərqli olaraq, nəqliyyat vasitəsinin növünə bağlı olmayaraq daha geniş istifadə olunur.

Sözün cümlədə işlənməsinə dair nümunələr:

  • Köhnə məna (nadir hallarda istifadə olunur): "Sarayın yuxarı başında oturan sərnişinlər şahın çıxışını səbirsizliklə gözləyirdilər."
  • Müasir məna: "Sərnişinlər avtobusdan düşdükdən sonra yolun kənarında dayandılar."
  • Müasir məna: "Qatar sərnişinlərlə dolmuşdu."
  • Müasir məna: "Təyyarənin sərnişinlərə təhlükəsizlik qaydaları barədə məlumat verildi."

Beləliklə, "sərnişin" sözünün etimologiyasını və tarixi mənasını bilmək onun müasir istifadəsini daha dərindən anlamağa kömək edir. Hal-hazırda istifadəsi, əsasən nəqliyyat vasitələrindən istifadə edən şəxsləri bildirməklə məhdudlaşır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz