Seyrəklətdirmək

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Seyrəklətdirmək sözü Azərbaycan dilində geniş mənada "seyrək hala salmaq, bir-birindən aralamaq, sıxlığı azaltmaq" mənasını verir. Lüğətlərdəki qısa izah "icb. Seyrək hala saldırmaq, bir-birindən aralatdırmaq" ifadəsi sözün əsas mənasını əks etdirir, lakin onun tətbiq sahələrini tam əhatə etmir. Əslində, "seyrəklətdirmək" fəaliyyətini müxtəlif obyektlərə tətbiq etmək olar.

Sözün mənşəcə təhlili "seyrək" sifəti ilə "-lətdirmək" məsdər şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəldiyini göstərir. "-lətdirmək" şəkilçisi bir əməlin həyata keçirilməsinə, bir vəziyyətin yaradılmasına işarə edir. Beləliklə, "seyrəklətdirmək" bir şeyi seyrək hala gətirmək, onun sıxlığını azaltmaq, elementləri arasındakı məsafəni artırmaq üçün görülən işdir.

Misal üçün, "ağacları seyrəklətdirmək" ifadəsi meşə təsərrüfatında istifadə olunur və sıx əkilmiş ağacların bir qisminin kəsilərək ağaclar arasında məsafənin artırılmasını, beləliklə meşənin daha sağlam və məhsuldar olmasını təmin etmək məqsədini daşıyır. Ancaq bu, yalnız bitkilər üçün deyil, digər obyektlər üçün də tətbiq oluna bilər. Məsələn, "əkin sahəsində bitkiləri seyrəklətdirmək", "izdihamı seyrəklətdirmək", "məlumatları seyrəklətdirmək" (yəni zəruri olmayan hissələri çıxarmaq) ifadələrində də "seyrəklətdirmək" sözü müxtəlif kontekstlərdə eyni əsas mənanı – sıxlığı azaltmağı ifadə edir.

Qısacası, "seyrəklətdirmək" sözü konkret bir fəaliyyəti ifadə edərək, müəyyən bir obyektin və ya hadisənin sıxlığını, yığışığını azaltmağı, elementlərini bir-birindən uzaqlaşdırmağı bildirir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq müəyyən edilir, lakin əsas məna dəyişməz qalır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz