Serenade [ital. serenata – axşam nəğməsi] sözü orta əsrlərdən başlayaraq musiqi tarixində və ədəbiyyatında geniş yer tutmuş, romantizm və sevgi ilə bağlı güclü assosiasiyalara malik bir termindir. İtalyanca "sera" (axşam) sözündən törəmiş "serenata" əslində gecə oxunan, adətən sevgiliyə həsr olunmuş bir musiqi parçasını ifadə edir. Lakin, zaman keçdikcə mənası genişlənərək, həm gecə həm də gündüz ifa oluna bilən, romantik və ya lirik xarakterli instrumental və ya vokal musiqi əsərlərini də əhatə etmişdir.
Orta əsrlər İtaliyası və İspaniyasında serenata ənənəvi olaraq sevgililərin evlərinin pəncərələri altında, adətən gizlincə, sevgilinin qəlbinə yol tapmaq üçün ifa olunan bir musiqi formasına çevrilmişdi. Bu ənənə, sevginin açıqca ifadə edilməsinin çətin olduğu bir dövrdə sevgilisinə olan hissləri ifadə etmək üçün romantik bir vasitə idi. Sözün bu mənası ədəbiyyatda, xüsusilə də romantizm əsərlərində tez-tez rast gəlinir. Misal üçün, əsərlərdə qəhrəmanın pəncərə altında serenada oxuması sevgi etirafının, məhəbbətin simvolu kimi təsvir edilir.
Lakin, serenadanın yalnız sevgi kontekstində işlədilməsi səhv bir təsəvvürdür. Barokko və Klassik dövrlərdə serenata həmçinin saraylarda, konsertlərdə, hətta dini mərasimlərdə ifa olunan, daha geniş bir musiqi janrını təmsil etməyə başlamışdır. Bu dövrdə serenatalar fərqli alətlər üçün yazılmış, mürəkkəb formalara malik, ənənəvi romanslardan fərqli bədii və texniki xüsusiyyətlərə sahib musiqi əsərləri idi.
Müasir dövrdə "serenada" sözü hələ də romantizm və sevgi ilə əlaqələndirilsə də, daha çox hər hansı romantik və ya lirik musiqi əsəri üçün ümumi bir termin kimi işlədilir. Ədəbiyyatda, film və musiqi aləmində "serenada" termini bu geniş mənada istifadə olunur, anlama həmişə orijinal mənasına istinad edir.