izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sayıqlama (sayıqlamaq feilindən törəmiş isim): Bu termin əsasən iki əsas mənada işlənir. Birinci və əsas mənası “səssiz-səmirsiz, səliqəsiz, qarışıq şəkildə nəsə demək, pıçıldamaq, mırıltı ilə danışmaq” kimi izah edilə bilər. Bu mənada sayıqlama, şüurlu və məqsədyönlü nitqdən fərqli olaraq, anlaşılmaz, qırıq-qırıq, təkrarlanan və ya mənasız sözlərin ifadəsindən ibarətdir. Məsələn, “Uşaq yuxuda sayıqlayırdı”, “Qorxudan sayıqlayaraq qaçdı” kimi cümlələrdə bu məna daha aydın görünür. Burada sayıqlama həm də qorxu və ya həyəcanın ifadəsinə xidmət edən bir davranış olaraq təqdim edilir.

İkinci mənası isə xəstəlik və ya yuxu zamanı şüur itkisi və ya zəifləməsi səbəbindən çıxan rabitəsiz, mənasız sözləri ifadə edir. Bu mənada sayıqlama tibbi bir termin kimi də qəbul edilə bilər. Məsələn, “Yüksək hərarətdən xəstə sayıqlayır”, “Delilik həkimi xəstənin sayıqlamalarını təhlil etdi” kimi cümlələrdə bu məna üstünlük təşkil edir. Bu halda sayıqlama, xəstənin psixi vəziyyətinin əks olunması, onun daxili dünyasının qarışıq və anlaşılmaz ifadəsinə işarədir. Bu mənada sayıqlama həm də xəstəliyin diaqnozunun qoyulmasında vacib rol oynaya bilər.

Qeyd edək ki, hər iki mənada da sayıqlamada səsin tonu, sözlərin ardıcıllığı və ümumi məzmun dəqiq və aydın deyildir. Sayıqlama həm şüurlu və qəsdən əmələ gələn bir fəaliyyət, həm də şüursuz və istənilməyən bir hal kimi nümayiş oluna bilər. Bununla belə, hər iki mənada da sayıqlamanın əsas xüsusiyyəti səssiz, səliqəsiz və ya mənasız sözlərin ifadəsindəndir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz