Saydırma sözü, "saydırmaq" fellərinin məsdərindən törəmiş bir isimdir. Lüğətlərdə sadəcə "saydırmaq" fellərinin məsdəri kimi qeyd edilməsi, sözün semantik potensialını tam əks etdirmir. Saydırma, əsasən, bir şeyin sayılaraq təyin edilməsi, hesablanması, sıralanması və ya sayılma yolu ilə tapılması prosesini ifadə edir.
Etimoloji baxımdan, "say" kökünə "-dır-" şəkilçisinin əlavə olunması ilə yaranmış "saydırmaq" felindən törəyir. "-dır-" şəkilçisi, bir əməlin və ya prosesin davamlılığını, təkrarlanmasını və ya hərəkətin məqsədini bildirir. Beləliklə, "saydırmaq" bir şeyi ardıcıl olaraq, sistemli şəkildə saymaq mənasını verir. "Saydırma" isə bu prosesin özü, nəticəsi və ya həmin prosesin aparıldığı üsul kimi anlaşılır.
Mənasını daha genişləndirərək deyə bilərik ki, "saydırma" aşağıdakı mənalarda işlənə bilər:
- Sayım prosesi: Məsələn, "Əhalinin saydırılması uzun bir müddət çəkdi." burada saydırma, əhalinin sayılmasının həyata keçirilməsi prosesidir.
- Sayımın nəticəsi: "Saydırmanın nəticələri gözləniləndən fərqli oldu." bu cümlədə saydırma, sayımın əldə edilmiş rəqəmlərini ifadə edir.
- Sayma üsulu: "Onlar yeni bir saydırma üsulu tətbiq etdilər." burada isə saydırma, sayımın həyata keçirilməsində istifadə olunan metod və ya texnikadır.
- Təsnifat: Bəzi hallarda, bir şeyin növlərə və ya kateqoriyalara bölünməsi üçün də "saydırma" termini istifadə oluna bilər. Məsələn, "Kitabxananın kitablarının janr üzrə saydırılması aparıldı."
Qeyd etmək lazımdır ki, "saydırma" sözü əsasən rəsmi kontekstlər, elmi mətnlər və ya statistik hesabatlarda daha çox işlənir. Gündəlik danışıq dilində daha az rast gəlinir. Əvəzinə, daha sadə ifadələr, məsələn "sayma", "hesablama", "sıralayış" və s. istifadə olunur.