Sarkazm (yun. σαρκασμός - sarkasmós) ədəbiyyatda və ümumi dil istifadəsində acı, kəskin, kinayəli bir tərzdə ifadə olunan, əsl mənasının əksini ifadə edən, lakin bunu açıq şəkildə deyilmədən anlaşılan bir üsuldur. Sarkazm, əsasən ironiyanın daha kəskin, hətta təhqiredici bir formasıdır. Əsl məqsəd, əksini ifadə edərək, hədəfə istehza və ya tənqid etməkdir. Məsələn, biri çox əhəmiyyətsiz bir iş görəndə ona "çox yaxşı işdir!" demək sarkazmdır.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, yunanca "sarkasmos" sözünün kökü "sarkaz" (σάρξ - sarx) sözündəndir ki, bu da "ət" və ya "bədən" mənasını verir. Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, sarkazmın bu kökünə istinad etməsinin səbəbi, sözün kəskin və "əti kəsən" təsiridir; yəni sözlərin hədəfi dərincə yaralaya biləcək qədər kəskin və acıdır. Lakin bu etimoloji əlaqə tam qəbul edilmiş bir fikir deyildir.
Sarkazm, müxtəlif kontekstlərdə fərqli şəkildə istifadə oluna bilər. Ədəbi əsərlərdə, yazıçı personajların xarakterini göstərmək, əsərin əsas fikrini vurğulamaq və ya oxucunun diqqətini cəlb etmək üçün sarkazmdan istifadə edə bilər. Gündəlik danışıqda isə sarkazm, həm yumor, həm də tənqid ifadə etmək üçün istifadə oluna bilər. Lakin sarkazmın düzgün başa düşülməməsi anlaşılmazlığa və hətta münaqişələrə səbəb ola bilər, çünki həmişə tonlama və kontekstdən asılıdır.
Misal olaraq, "Bu yağışda çox xoşbəxtəm!" cümləsi, yağışdan bezən birinin sarkazmla söylədiyi bir ifadədir. Və ya "Sən həqiqətən də əla bir iş gördün!" cümləsi, əgər işin keyfiyyəti pisdirsə, sarkazm kimi qəbul edilə bilər. Sarkazmın təsiri, həm sözlərin seçilməsindən, həm də onların ifadə tərzinin intonasiyasından asılıdır.
Qeyd etmək lazımdır ki, sarkazm həmişə mənfi mənada istifadə olunmur. Bəzi hallarda, incə bir şəkildə istifadə olunan sarkazm yumorla qarışaraq, müsbət əhval-ruhiyyə yaratmağa kömək edə bilər. Lakin bu, kontekstdən və dinləyicinin sarkazmı anlama qabiliyyətindən asılıdır.