Sarağan (lat. Spartium junceum) – paxlalılar fəsiləsinə aid, hündür boylu, kollvari, çoxillik bitkidir. Adi dilin təsvirindən fərqli olaraq, sarağan yalnız "süpürgəşəkilli hündür kollardan ibarət bəzək bitkisi" deyil, daha çox xüsusiyyətə malikdir. Onun gövdəsi silindrik, budaqsız, çox qalın deyil, sarımtıl-yaşıl rəngdədir və elastikdir. Kiçik, parlaq sarı rəngli çiçəkləri süpürgəvari çiçək qrupunda toplanır. Bitki əsasən qumlu və quru torpaqlarda bitir, yay aylarında çiçəkləyir və xoş ətir yayır.
Sarağanın əhəmiyyətli bir xüsusiyyəti də boyaq maddəsi kimi istifadə olunmasıdır. Bitkinin gövdəsindən və çiçəklərindən alınan boyaq maddəsi əsasən sarı rəng verən bir pigmentdir və tarixən toxuculuqda, dəri emalında və digər sahələrdə istifadə olunmuşdur. Boyaq əldə etmək üçün bitkinin müxtəlif hissələri müəyyən üsullarla emal olunur.
Etimoloji baxımdan, "sarağan" sözünün mənşəyi türk dillərinə aiddir və "sarı" sözü ilə əlaqədardır. Bitkinin sarı rəngli çiçəkləri onun adının əsasını təşkil edir. "Sarağan" sözü həmçinin "sarıqan" formasında da rast gəlinir. Bu isə bitkinin rəngi ilə bağlı olmasının daha açıq əksidir.
Cümlə içərisində istifadəsi:
- Yay aylarında dağ yamacları ətirli sarağanlarla bəzənmişdi.
- Qədim zamanlarda sarağan bitkisindən toxuculuqda sarı boyaq əldə olunardı.
- Elmi adına baxmayaraq, əhalinin arasında bu bitki daha çox sarağan adı ilə tanınır.