Sarafan sözü fars dilindən (سرآستین - sarāstīn) gəlmişdir. Əslində "baş geyim", "baş üstü geyim" mənasını verir. Lakin zaman keçdikcə mənası dəyişərək, xüsusilə Azərbaycan dilində, uzun, adətən qolsuz qadın paltarını ifadə etməyə başlamışdır. Farscada "sar" – baş, "āstīn" – qol mənasını daşıyır. Baş geyimi olmasının səbəbi, əvvəllər sarafanların başdan aşağı örtən bir quruluşa malik olması və ya köynəyin üstündən geyilərək sanki başdan ayağa yeni bir geyim təsiri yaratması ilə əlaqədardır.
Müasir Azərbaycan dilində sarafan, əsasən, uzun, adətən qolsuz və ya nazik qollu, köynəyin üstündən geyilən qadın paltarını ifadə edir. Materialı və dizaynı müxtəlif ola bilər: pambıq, kətan, ipək və digər materiallardan hazırlana bilər, həm sadə, həm də zərif bəzəklərlə bəzədilə bilər. Sarafanın uzunluğu da dəyişə bilər: dizədək, dabanadək və ya daha uzun ola bilər. Beləliklə, "sarafan" sözü yalnız paltarın formasını deyil, eyni zamanda onun geyilmə üsulunu (köynəyin üstündən) da nəzərdə tutur.
Cümlə içərisində nümunələr:
- O, gözəl bir çiçəkli sarafan geyinmişdi.
- Yay üçün yüngül kətan sarafan aldım.
- Qızının toyunda anası gözəl bir ipək sarafan geyinmişdi.
- Köynəyinin üstünə uzun, qolsuz bir sarafan geydi.
Qeyd edək ki, "sarafan" sözünün mənası və istifadəsi regional dialektlərdə kiçik fərqlər göstərə bilər.