Sapqın sifəti, türk dilindən keçmiş bir söz olub, əsasən "doğru yoldan kənara çıxmış", "yolundan azmış", "sapmış" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdə verilən qısa izah, sözün əhatə etdiyi mənaların tamlığını əks etdirmir. Sapqının mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilər.
Ən geniş mənada sapqın, hər hansı bir qəbul edilmiş norma, qayda, prinsipdən, əxlaqdan, doğru yoldan, əqidədən və ya hədəfdən uzaqlaşma, kənara çıxma deməkdir. Bu sapma fiziki bir yoldan kənara çıxma kimi konkret və ya əxlaqi, mənəvi, ideoloji kimi daha abstrakt ola bilər. Məsələn, "sapqın düşüncələr", "sapqın əməllər", "sapqın hərəkətlər" deyəndə, müəyyən bir sosial, dini, mənəvi və ya siyasi normalardan kənara çıxan düşüncə, əməl və hərəkətlərdən danışılır.
Ədəbiyyatda və gündəlik danışıqda sapqın sözü, həm müsbət, həm də mənfi konnoatasiyalarda istifadə oluna bilər. Mənfi konnoatasiyada, sapqın sözü qəbul edilməyən davranışları, düşüncələri, inancları ifadə edir. Məsələn, "sapqın fikirli adam" deyərkən, ümumi qəbul olunmuş düşüncə tərzindən fərqlənən, qeyri-ənənəvi, bəzən də təhlükəli hesab oluna biləcək fikirlərə malik bir insandan danışılır. Müsbət konnoatasiyada isə, sapqın, yaradıcı, yenilikçi, qəlibdən çıxmış mənalarını da daşıya bilər. Məsələn, "sapqın bir sənət əsəri" deyərkən, ənənəvi üslublardan kənara çıxmış, orijinal və cəsarətli bir əsərdən söhbət gedir.
Sözün etimologiyasına gəldikdə isə, türk dilindəki "sapmaq" felindən törəmişdir. "Sapmaq" isə əsasən yolunu itirmək, yolundan kənara çıxmaq mənasındadır. Beləliklə, sapqın sözü, bu felin sifət formasını təşkil edir.
Nümunə cümlələr:
- Onun sapqın düşüncələri hamını narahat edirdi.
- Sapqın bir yol tutdu və yolunu azdı.
- Rəssamın sapqın üslubu əsərlərinə orijinallıq qazandırır.
- O, cəmiyyətin qəbul etdiyi normalardan sapqın davranırdı.