Saman sözü fars dilindən keçmişdir (فارسی). Azərbaycan dilində əsasən "var-dövlət", "mal-mülk", "sərvət" mənalarında işlənir. Ancaq bu məna sadəcə maddi sərvəti deyil, daha geniş mənada, insanın sahib olduğu bütün varlığı, nüfuzunu, gücünü və imkanlarını əhatə edir. Belə ki, "saman" sözü yalnız pul, torpaq, ev kimi maddi şeyləri deyil, həm də cəmiyyətdəki mövqeyini, ictimai əlaqələrini, hətta qohumluq əlaqələrini də ifadə edə bilir. Müasir Azərbaycan dilində daha çox məcazı mənada, şəxsi güc və imkanları vurğulamaq üçün işlənir.
Misal üçün, "Onun samanı çoxdur" deyimi sadəcə onun çox pulu olduğunu deyil, həm də cəmiyyətdəki güclü mövqeyini, təsirini də ifadə edə bilər. "Samanı az olan" ifadəsi isə maddi sıxıntı ilə yanaşı, cəmiyyətdəki zəif mövqeyi və təsirsizliyi də bildirə bilər.
Verilən misal cümlələrdə ("Zəhmət onun, saman sənindir!", "Söyüş, şallaq onun, vicdan sənindir!") "saman" sözü daha çox maddi sərvət deyil, ədalətsizliyi ifadə edir. Əməyin bəhrəsini başqasının əldə etməsi, ədalətsiz paylanma və zülm mövzusunu işıqlandırmaq üçün istifadə olunur. Bu kontekstdə "saman" sözü haqsız əldə edilmiş var-dövləti, əməyin istismarını və ədalətsizliyin meyvələrini simvolizə edir.
Ümumiyyətlə, "saman" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilir. Lakin əsas məna hər zaman varlığa, sərvətə, gücə və imkanlara aiddir. Sözün etimologiyası və istifadə sahələri onun Azərbaycan dilindəki zəngin leksik tərkibinə əhəmiyyətli töhfəsini göstərir.