Salamati (ər. سلامتى) sözü Azərbaycan dilində, əsasən, dini kontekstdə işlənən bir termindir. Lügətlərdə sadəcə "səfərə çıxarkən salamat gedib-gəlmək üçün yoxsullara verilən nəzir; salamatlıq" kimi izahı olsa da, mənası və işlənmə sahəsi daha geniş və dərindir.
Etimoloji baxımdan "salamati" sözü ərəb dilindən götürülmüşdür. "Selamet" (سلامة) kökündən törəmişdir ki, bu da "sağlamlıq, amanda olma, bütövlük, əmin-amanlıq" mənalarını ifadə edir. Beləliklə, "salamati" sadəcə fiziki sağlamlığı deyil, daha geniş mənada hər cür bəladan, şər qüvvədən, təhlükədən və pislikdən uzaq olma, əmin-amanlıqda olma halını bildirir.
Sözün dini kontekstdə işlənməsi səfərlərin təhlükəli olduğu dövrlərə dayanır. İnsanlar səfərə çıxarkən öz təhlükəsizliyi və sağ-salamat geri qayıtmaları üçün Allahdan dua edər və yoxsullara nəzir – "salamati" verərdilər. Bu, həm bir dua, həm də bir xeyriyyə əməli idi. Verilən nəzirin miqdarı müxtəlif ola bilərdi və şəxsin imkanlarından asılı idi.
Lakin "salamati" yalnız səfərlərlə əlaqələndirilməməlidir. Geniş mənada, hər hansı bir işin, hadisənin uğurla başa çatması, hər cür bəladan qorunmaq üçün edilən dua və ya verilən nəzir də "salamati" kimi qəbul edilə bilər. Məsələn, bir kəs əməliyyata girərkən, imtahanda uğur qazanmaq üçün və ya digər vacib işlərdə Allahdan kömək diləyərkən, bu duanın nəticəsi olaraq yaxşı nəticə əldə etməyi "salamati" ilə əlaqələndirə bilər.
Müasir Azərbaycan dilində istifadə tezliyi az olsa da, "salamati" sözü dini mətnlərdə, xalq ədəbiyyatında və şifahi nitqdə hələ də rast gəlinir. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsas məğzi həmişə sağlamlıq, amanda olma, bütövlük və əmin-amanlıqdır.