izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sadaq sözü köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunmuş bir termindir və əsasən "oxqabı" mənasını daşıyır. Lüğətlərdə sadəcə "oxqabı" kimi təqdim olunsa da, mənasını daha geniş və dəqiq şəkildə izah etmək mümkündür. Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "sad" (ox) və "aq" (qabı, qutusu, saxlama yeri) morfemlərindən təşkil olunduğunu görərik. Bu da sözün əslində oxları saxlamaq üçün istifadə edilən bir qab, qutu və ya çantanı ifadə etdiyini göstərir. Yəni sadəcə "oxqabı" deyil, daha doğrusu "ox saxlama qabı" kimi təsvir edilməlidir.

Misal olaraq verilən “Səksən oxu sadağından boşala” misalında, "sadaq" sözü böyük ehtimalla, çoxlu ox saxlayan, həcmli bir qabı, yəni hərbi bir əşyanı, hətta bir növ ox anbarını bildirir. Bu mənada, sözün təkcə "oxqabı" ilə məhdudlaşdırılması onun semantik potensialını tam əks etdirmir.

Verilən digər məlumatlarda ("Siyirə qılıncı, çəkə qalxanı") sadaq sözünün məcazi mənada istifadəsinə də rast gəlirik. Bu istifadədə "sadaq" silahların bir yerdə, hazır vəziyyətdə saxlandığı yeri və ya düşmənə qarşı hazırlıq vəziyyətini simvolizə edir. Bu baxımdan, sözün həm konkret, həm də məcazi mənaları vardır.

Ümumiyyətlə, "sadaq" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Ancaq əsas mənası "ox saxlama qabı" olub, geniş mənada oxların saxlandığı hər hansı bir qab, qutu, çanta, hətta ox anbarı kimi başa düşülə bilər. Koroğlu dastanında istifadəsinə əsasən, çoxlu sayda oxun saxlandığı böyük bir qabı təmsil etməsi daha ehtimal olunandır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz