Saatqabı, Azərbaycan dilinin köhnəlmiş bir sözüdür. Etimoloji baxımdan "saat" və "qabı" sözlərindən təşkil olunmuşdur. "Saat" sözünün mənası məlumdur – vaxtı ölçən cihaz. "Qabı" isə əşyanı, əşyaları saxlamaq üçün nəzərdə tutulmuş qab, kisə, qutu və s. deməkdir. Beləliklə, saatqabı, saatı saxlamaq üçün hazırlanmış xüsusi bir qab deməkdir.
Lüğətdə verilən tərifə əlavə olaraq, saatqabının materialı, dizaynı və bəzəkləri barədə daha ətraflı məlumat verə bilərik. Köhnə dövrlərdə saatlar qiymətli əşyalar hesab olunurdu və buna görə də onları saxlamaq üçün istifadə edilən qablar da xüsusi diqqətlə hazırlanırdı. Məsələn, lüğətdə qeyd edildiyi kimi, saatqabının zərli sapları və güləbətin naxışları onun zənginliyini və dəyərini vurğulayır. Güləbətin (metal üzərində oyma naxış) işlənməsi saatqabına estetik bir gözəllik qatır və onun sahibinin zövqünü əks etdirirdi. Bu cür saatqabıları adətən zəngin və nüfuzlu insanlar istifadə edərdi.
Saatqabının forması müxtəlif ola bilərdi. Kiçik, cibə sığan kisəciklər də saatqabı kimi istifadə oluna bilərdi. Lakin daha böyük və həcmli qablar da ola bilərdi. Həmçinin, daraqqabı (darağın qoyulduğu qutu) ilə müqayisə edilməsi də onu göstərir ki, saatqabı da qapalı, əşyanı qorumaq üçün hazırlanmış bir qab olub.
Cümlə içində nümunələr:
- Nənəmin köhnə sandığından zərli saplı, gözəl güləbətinlə bəzədilmiş bir saatqabı tapdım.
- Qiymətli saatını həmişə gözəl saatqabısında saxlayırdı.
- Muzeydə sərgilənən köhnə saatqabıları əsl sənət əsəri idi.
Göründüyü kimi, "saatqabı" sözü yalnız bir əşyanın adını ifadə etmir, həm də o dövrün mədəniyyəti, zənginliyi və sənətkarlığı haqqında məlumat verir.