izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Rümuz (ərəbcə "رَمُوز" - rumūz çoxluq halı, təkdə "رَمْز" - ramz) sözü Azərbaycan dilində əsasən "gizli işarələr, simvollar, əlamətlər" mənasında işlənir. Lüğətlərdə verilən "rəmz"in çoxluq forması olaraq göstərilməsi, sözün həm tək, həm də çoxluq mənalarını əhatə etdiyini bildirir. Yəni, həm bir gizli işarəni, həm də bir neçə gizli işarəni ifadə edə bilər.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, ərəbcə "rəmz" (رمز) felindən törədiyini görərik. Bu fel "gizlətmək, işarə etmək, simvolizə etmək" mənalarını verir. Beləliklə, "rümuz" sözü gizli mənaların, əsl mənası ancaq bilən şəxslər tərəfindən başa düşülə bilən simvolların və ya işarələrin məcmusunu ifadə edir. Bu işarələr ədəbi əsərlərdə, dini mətnlərdə, sirli mərasim və ya cəmiyyətlərdə, hətta gündəlik danışıqda da istifadə oluna bilər.

Misal olaraq, şeir nümunəsindəki "Rümuzi-eşqidən olan bixəbər" ifadəsini nəzərdən keçirək. Bu ifadə "sevgi sirrlərindən xəbərsiz" mənasını verir. Burada "rümuz" sözü sevgi ilə bağlı gizli mənalar, anlaşılan olmayan işarələr, təsvirlər və ya simvollar kimi başa düşülür. Başqa bir nümunə olaraq, "rəssam əsərində çoxlu rümuz gizlətmişdi" cümləsini götürək. Bu cümlədə "rümuz" sözü, əsərin içərisinə rəssamın qəsdən gizlətdiyi simvolik təsvirləri, mənaları ifadə edir.

Qısacası, "rümuz" sözü mücərrəd, çoxmənalı bir termin olub, kontekstə görə fərqli mənalarda işlənə bilir. Ancaq əsas mahiyyətini gizli, sirli, anlaşılan olmayan işarələr, simvollar və ya mənalar təşkil edir. Bu işarələrin təbiəti, mədəniyyət, din və ya fərdi təcrübədən asılı olaraq dəyişə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz