Rekordizm sözü ingilis dilindən (recordism) mənşəli olub, idman və ümumiyyətlə həyatın müxtəlif sahələrində müşahidə olunan qeyri-sağlam rəqabət kontekstində işlənir. Lüğətlərdə sadəcə "qeyri-sağlam rəqabət nəticəsində rekord qazanmağa göstərilən ifrat səy, rekorda uyma; rekordçuluq" kimi tərif edilməsi yetərli deyildir. Çünki bu tərif rekordizmin mürəkkəb mahiyyətini tam əks etdirmir.
Daha dəqiq bir izah vermək üçün rekordizmi aşağıdakı aspektlərdən təhlil etmək lazımdır: Rekordizm, yalnız rəqabətə yönəlməklə deyil, həm də bu rəqabətin sağlamlıq, etik və ya qanun normalarını pozması ilə xarakterizə olunur. Yəni, rekord qazanmaq üçün sağlamlığa zərər verən metodların tətbiqi, ədalətsiz rəqabət üsullarından istifadə, qaydaların pozulması, hətta qanunsuz əməllərə əl atmaq rekordizmin tərkib hissəsidir. Bu, sadəcə "ifrat səy" deyil, məqsədə çatmaq üçün hər cür vasitədən istifadə edən, etik normaları gözdən qaçırmağı qəbul edən bir mənfi meyldən danışır.
Rekordizm həm fərdi, həm də qrup səviyyəsində özünü göstərə bilər. Məsələn, idmançıların dopingdən istifadə etməsi, şagirdlərin imtahanlarda fırıldaqçılığa əl atması, şirkətlərin qanunsuz rəqabət üsullarından istifadə etməsi rekordizmin müxtəlif təzahür formalarıdır. Bu halda "rekordçuluq" sözü kifayət qədər genişdir və rekordizmin mənfi yönünü tam əks etdirmir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Son illərdə idmanda rekordizmin artması narahatlıq doğurur.
- Şirkətin rəhbərliyinin rekordizmə meyl etməsi nəticədə böyük maliyyə itkilərinə səbəb oldu.
- Bu cür rekordizm həm sağlamlığa, həm də əxlaqa zərər verir.
- Təhsildə rekordizmin qarşısının alınması üçün ciddi tədbirlər görülməlidir.
Yekun olaraq, rekordizm sadəcə rekord qazanmaq istəyi deyil, bu məqsədə çatmaq üçün etik və qanuni normaları pozmağa hazırlıqdır. Bu anlayışın dəqiq izahı, onun müxtəlif sahələrdəki təzahür formalarını və mənfi nəticələrini vurğulamalıdır.