izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Regent [lat. regentis – idarə edən] sözü latın dilindən götürülmüşdür və əslində "idarə edən" mənasını verir. Lüğətlərdə sadəcə "padşah əvəzinə ali hakimiyyəti həyata keçirən, dövləti müvəqqəti idarə edən şəxs" kimi tərif olunmasına baxmayaraq, mənanın daha geniş və çoxşaxəli olduğunu qeyd etmək vacibdir.

Regent, hər hansı bir səbəbdən (padşahın yetkinlik yaşına çatmamış olması, xəstəliyi, səyahəti və ya digər maneələr) hakimiyyəti həyata keçirə bilmədiyi zaman onun adından və ya onun yerinə hakimiyyəti qəbul edən şəxsdir. Bu hakimiyyət müvəqqəti ola bilər, ancaq regent öz səlahiyyətləri daxilində tam səlahiyyətli və qanuni olaraq hakimiyyət sahibi hesab edilir. Regentlər ya qanuni varislər, ya da ölkənin əyanları və ya digər yüksək vəzifəli şəxslər tərəfindən seçilir.

Regentin səlahiyyətləri və vəzifələri konkret olaraq qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir və bu səlahiyyətlərin həcmi ölkənin konstitusiyası və tarixi ənənələrinə görə dəyişə bilər. Bəzi hallarda regentə məhdud səlahiyyətlər verilir, yalnız müəyyən qərarları qəbul etmək hüququna malik olur. Digər hallarda isə regent praktiki olaraq bütün hökumət funksiyalarını həyata keçirir.

Tarix boyu müxtəlif dövlətlərdə regentlərə rast gəlinmişdir. Onların rolu və təsiri tarixi hadisələrin gedişatına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir. Məsələn, "regent" sözü bir cümlədə belə işlənə bilər: "İngiltərə tarixində bir çox regentlər ölkəni idarə etmişdir." və ya "Yüksək yaşlı kralın əvəzinə regent xanımı dövləti idarə edirdi". Sözün mənasını tam əhatə etmək üçün onun tarixi kontekstində də araşdırılması zəruridir. Regent, sadəcə "müvəqqəti hökmdar" deyil, eyni zamanda, hökumət sistemində mürəkkəb siyasi və sosial proseslərin iştirakçısıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz