izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pürməlal: sifət. [fars. pür və ər. məlal]

Klassik Azərbaycan ədəbi dilində işlənən "pürməlal" sözü, farsca "pür" (tam, dolu) və ərəbcə "məlal" (kədər, qəm, qüssə) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "Pür" ön şəkilçisi, "məlal" isə əsas kök söz olaraq, "tam məlalla dolu", "çox kədərli", "dərin qəm-qüssəyə qərq olmuş" mənalarını ifadə edir. Yalnız məlallı olmanı deyil, həm də bu məlallığın dərəcəsini – tamlığı, doluluğunu vurğulayır. Beləliklə, "pürməlal" sadəcə "kədərli" deyil, "dərin kədərə qərq olmuş", "qəm-qüssəyə boğulmuş" kimi daha intensiv bir məna daşıyır.

Sözün ədəbiyyatda işlənməsinə baxsaq, "pürməlal" sözü, əsərlərə həm insani duyğuları ifadə etmək üçün həm də obrazların daxili dünyasını, psixoloji durumunu daha dəqiq və canlı təsvir etmək üçün istifadə olunmuşdur. Bu, sözün ifadə etdiyi duyğuların şiddətini və dərinliyini ön plana çıxarır.

Misal üçün, "pürməlal baxışlar", "pürməlal bir gün", "pürməlal ürək" ifadələrində olduğu kimi, söz müxtəlif isim və isim tərkibləri ilə birləşərək, həmin isimlərin ifadə etdiyi mənanı daha da zənginləşdirir və ifadə qüvvəsini artırır. "Pürməlal eləmək (etmək)" ifadəsi isə, birini kədərləndirmək, qəm-qüssəyə salmaq mənasını verir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "pürməlal" sözü müasir Azərbaycan dilində geniş işlənmir və əsasən klassik ədəbiyyat əsərlərində rast gəlinir. Ancaq onun leksik ehtiyatı zənginləşdirməsi və duyğuları ifadə etmək qabiliyyətinin yüksək olması onu ədəbi dildə istifadə üçün maraqlı və qiymətli edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz