izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pürqiymət sözü farsca "pür" (tam, dolu) və ərəbcə "qiymət" (dəyər, qiymət) sözlərindən təşkil olunmuşdur. Beləliklə, leksik mənası "tam qiymətli", "dəyərli", "qiymətli" kimi ifadə oluna bilər. Sözün əsasını təşkil edən "qiymət" sözü əşyanın, hadisənin və ya keyfiyyətin vacibliyini, önəmini, əhəmiyyətini bildirir. "Pür" önəki isə bu qiymətin tamlığını, dolğunluğunu vurğulayır. Yəni, pürqiymət sözü sadəcə qiymətli deyil, həm də olduqca qiymətli, əvəzsiz, nadir və ya çox dəyərli deməkdir.

Sözün işlənmə sahəsi əsasən yazılı ədəbiyyat, xüsusilə də klassik əsərlərdir. Müasir Azərbaycan dilində daha az işlənsə də, ədəbi üslubda, tarixi və ya klassik kontekstdə istifadə olunması münasibdir. Misal üçün, "tacir pürqiymət parçalar gətirdi" deyəndə, sadəcə "qiymətli parçalar" deyil, "çox qiymətli, nadir və əhəmiyyətli parçalar" nəzərdə tutulur.

Pürqiymət sözü söz birləşmələri içərisində də işlədilə bilər. Məsələn, "pürqiymət daşlar", "pürqiymət əşyalar", "pürqiymət xatirələr" kimi ifadələr həm maddi, həm də mənəvi dəyəri olan şeyləri ifadə etmək üçün istifadə oluna bilər. Bu zaman "pürqiymət" sözü həmin əşya və ya hadisələrin yüksək qiymətini, əvəzsizliyini və böyük əhəmiyyətini vurğulayır. "Pürqiymət insan" kimi bir ifadə isə nadir xüsusiyyətləri olan, böyük əhəmiyyətə malik olan insanı təsvir etmək üçün işlədilə bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, pürqiymət sözünün sinonimləri olaraq "dəyərli", "qiymətli", "nadir", "əvəzsiz", "qədrli", "möhtəşəm" kimi sözlərdən istifadə oluna bilər, lakin bu sözlərin hamısı pürqiymətin ifadə etdiyi tam dəyəri, tamlığı və dolğunluğu tam olaraq əks etdirmir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz