Psixika [yun. ψυχή (psuchē) - ruh, can] termini çoxşaxəli bir anlayışdır və müxtəlif elmi sahələrdə fərqli kontekstlərə malikdir. Əsasən, orqanizmin daxili və xarici aləmlə qarşılıqlı təsirinin nəticəsi olaraq formalaşan, hisslər, düşüncələr, davranışlar, qavrayışlar və şüur kimi psixoloji prosesləri əhatə edən mürəkkəb bir sistemdir. Sadəcə beyinin xarici aləmi əksetdirmə xassəsi kimi tərif edilməsi qeyri-kafi olaraq qalır, çünki psixika bu prosesi həyata keçirən sadə bir mexanizm deyil, daha mürəkkəb və çoxpilləli bir sistemdir.
Psixikanın tədqiqi əsasən psixologiya elminin predmetidir. Bu elmdə psixika müxtəlif səviyyələrdə araşdırılır: şüurlu və şüursuz proseslər, qavrayış, yaddaş, diqqət, təfəkkür, emosiya, motivasiya və iradə kimi əsas psixoloji funksiyaların öyrənilməsi psixikanın mahiyyətini dərk etməyə imkan verir. Bunların hər biri ayrıca kompleks bir sistem olub, bir-biri ilə sıx bağlıdır və psixikanın ümumi fəaliyyətini təşkil edir.
Psixika, sadəcə “psixi xüsusiyyət, xarakter xüsusiyyət, ruhi hal, əhval-ruhiyyə” kimi dar mənada da izah edilə bilər. Bu halda, şəxsin fərdi xüsusiyyətlərini, davranış tərzini, emosional vəziyyətini və dünya qavrayışını müəyyən edən daxili amillərə diqqət yetirilir. Məsələn, “Onun psixikası çox həssasdır” cümləsində şəxsin emosional həssaslığı vurğulanır. “Psixikanın möhkəmliyi ona çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək etdi” cümləsində isə şəxsin stressə davamlılığı və ruhi gücü nəzərdə tutulur.
Qısaca, psixikanın izahında beyin fəaliyyəti ilə yanaşı, şəxsiyyətin inkişafı, təcrübələri, ətraf mühitin təsiri kimi amillərin əhəmiyyətini unutmaq olmaz. Psixika statik deyil, daim dəyişən və inkişaf edən dinamik bir sistemdir.