Prokripsiya (latınca proscriptĭo sözündən, proscribere – "qanunsuz elan etmək", "rəsmən ləğv etmək" mənalarından əmələ gəlmişdir) qədim Roma dövlət sistemində hakimiyyətdə olanlar tərəfindən siyasi rəqiblərin və ya düşmənlərin rəsmi olaraq qanunsuz elan edilməsi, əmlaklarının müsadirə olunması və həyatlarının təhlükə altında qalması deməkdir. Bu, ölüm hökmü ilə bərabər deyildi, lakin praktika olaraq ölümcül nəticələrə səbəb olurdu. Prokripsiya siyahısına düşən şəxslər dövlət tərəfindən təqib edilir, əmlakları dövlət xəzinəsinə keçirdilir və qanuni müdafiə hüququndan məhrum edilirdilər. Onların öldürülməsi, çox vaxt qanunsuz olsa da, dövlət tərəfindən dəstəklənir, hətta bəzi hallarda mükafatlandırılırdı.
Prokripsiyanın əsas məqsədi siyasi rəqibləri aradan qaldırmaq, onların təsir gücünü zəiflətmək və öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək idi. Bu üsul, xüsusilə Roma Respublikasının son dövrlərində və İmperatorluğun ilk əsrində siyasi qarşıdurmalar zamanı geniş yayılmışdı. Məsələn, Sulla və Marius arasındakı vətəndaş müharibələri zamanı prokripsiya geniş miqyasda tətbiq olunmuş, minlərlə insanın həyatına son qoyulmuşdur. Bu hadisə Roma tarixinin qaranlıq səhifələrindən biri kimi yadda qalmışdır.
Müasir dövrdə prokripsiya termini, hərçənd birbaşa qədim Roma praktikasına istinad etməsə də, siyasi rəqiblərin ləğv edilməsi və ya repressiyaya məruz qalması üçün istifadə edilən, həyatlarını və hüquqlarını təhlükə altına atan hər hansı bir hərəkəti təsvir etmək üçün metaforik olaraq işlənə bilər. Ancaq bu kontekstdə, sözün tarixi mənası və qədim Roma praktikasının dəhşətli nəticələri nəzərə alınmalıdır.
Bir sözlə, prokripsiya yalnız bir siyahı deyil, həm də dövlət tərəfindən qanunsuz elan edilmiş şəxslərə qarşı sistematik təqib və repressiya hərəkətlərinin simvoludur. Bu sözün müasir istifadəsi də bu kontekstdə başa düşülməlidir.