izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Probkalama sözü, "probləmə" sözündən törəmə olub, əsasən şifahi nitqdə işlənən bir sözdür. Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində tam olaraq yer almasa da, mənası kontekstdən asılı olaraq müəyyən edilir. Lüğətlərdəki qeyd "Probkalamaq"dan f.is (fəal iştirakçı) ifadəsi, sözün felləşmiş formada, yəni bir hərəkəti, prosesi ifadə etdiyini göstərir.

Daha dəqiq və geniş mənada probkalama, bir problemin, çətinliyin və ya maneənin həlli üçün səy göstərmək, mübarizə aparmaq, dərinə gedib araşdırmaq və ya bununla mübarizə aparmaq deməkdir. Bu proses, sadəcə problemin aşkarlanması ilə deyil, həm də onun həlli üçün fəal hərəkətlərin həyata keçirilməsi ilə xarakterizə olunur. Məsələn, "O, uzun müddət layihənin problamalarına qarşı mübarizə apardı" cümləsində "probkalama" problemlərlə mübarizə aparmaq, onları aradan qaldırmaq mənasında işlənir.

Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq nüanslar da əldə edə bilər. Məsələn, "Bu məsələni problamaq üçün çox vaxt sərf etdi" cümləsində problamaq, problemin həllinə yönəlmiş intensiv düşünmə, araşdırma, təhlil etmə mənasını verir. Digər tərəfdən, "Yeni işə başlamazdan əvvəl bütün mümkün problamaları öncədən problamaq vacibdir" cümləsində isə, gələcək çətinliklərin qarşısını almaq üçün ehtimal olunan problemləri əvvəlcədən müəyyən etmək və onlara qarşı tədbirlər hazırlamaq mənası nəzərdə tutulur.

Etimalogiyasına gəldikdə, "probləmə" sözünün rus dilindən (проблема) gəlmiş olduğu nəzərə alınaraq, "probkalama" sözü də rus dilinin təsirinin nəticəsidir. Lakin, bu, Azərbaycan dilində şifahi nitqdə təbii bir şəkildə işlənən, kontekstdən asılı olaraq mənasını dəqiqləşdirən bir sözdür. Yazılı nitqdə istifadə edilməməsi tövsiyə olunur, çünki dilin normaları çərçivəsində daha dəqiq və aydın ifadələr mövcuddur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz