Praktikum [yun. πρακτικός (praktikos) - praktik, əməli] termininin Azərbaycan dilindəki mənası, yalnız "hər hansı bir fənn üzrə praktik məşğələ növü (əsasən ali məktəblərdə)" kimi sadə bir tərif ilə kifayətlənə bilməz. Daha dəqiq və geniş bir şəkildə izah etmək üçün onun kontekstlərini və əhatə dairəsini nəzərə almaq lazımdır.
Praktikum, əsasən ali təhsil müəssisələrində, tələbələrin nəzəri biliklərini təcrübədə tətbiq etmələrinə imkan verən, müəyyən bir fənnin praktik tətbiqinə yönəlmiş tədris formasıdır. Bu, sadəcə laboratoriya işləri və ya təcrübələr deyil, eyni zamanda müstəqil tədqiqatlar, layihələr, simulyasiyalar və hətta istehsalat təcrübələrini əhatə edə bilər. Praktik işlərin yerinə yetirilməsi, hesabatların tərtib edilməsi, nəticələrin təhlili və müzakirəsi praktikumun ayrılmaz hissələridir.
Praktikum, tələbələrin fənnin mahiyyətini daha dərin başa düşmələrinə, problem həll etmə bacarıqlarını inkişaf etdirmələrinə və əldə etdikləri nəzəri biliklərin praktik tətbiqini öyrənmələrinə kömək edir. Bu baxımdan, praktikum təhsilin ayrılmaz və vacib bir elementidir.
Praktikum termini, təkcə tədris prosesinə deyil, həmçinin nəşr olunan elmi-metodik ədəbiyyata da aid edilə bilər. Belə ki, müxtəlif fənlər üzrə tərtib edilmiş praktik vəsaitlərə də "praktikum" adı verilir. Bu vəsaitlər tələbələrə təcrübələr aparmaq, hesabatlar yazmaq və problem həll etmək üçün lazımi metodiki göstərişlər, tapşırıqlar və nümunələr təqdim edir.
Cümlə içərisində nümunələr: