Pətənək (is. ) Quşların həzm sisteminin bir hissəsi olub, mədənin özünəməxsus bir formasıdır. Əslində, quşların mədəsi iki hissədən ibarətdir: birinci hissə – proventrikulus (və ya bezli mədə) – qida maddələrinin həzm fermentləri ilə qarışdığı hissədir; ikinci hissə isə pətənək (və ya əzici mədə) adlanır. Pətənək əzələli bir orqandır və içərisində kiçik daşlar, qum dənələri və ya digər sərt cisimlər olur. Quş yediyi qidanı bu orqanda əzir, beləliklə qidanın daha yaxşı həzm edilməsinə kömək edir. Pətənəyin ölçüsü və quruluşu quş növündən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, toxumla qidalanan quşlarda pətənək daha böyük və əzələli olur, çünki toxumların əzilməsi üçün daha çox güc tələb olunur.
İstinadlar: "Pətənəkləri çuvaldan böyük, iştahaları həddən ziyadə..." ifadəsində pətənəyin böyüklüyünün ifrat dərəcədə vurğulanması, əslində, quşların (burada kontekstə görə həddən artıq açgözlülüyü simvolizə edən) iştahının böyüklüyünü təsvir edir. Yəni, bu ifadə metonimiya üsulundan istifadə etməklə, pətənəyi iştahın simvolu kimi təqdim edir. "Utanmaq bilməzlər, həya etməzlər…" əlavəsi isə bu obrazlı ifadəni daha da gücləndirir və açgözlü, utanmaz varlıqlar haqqında dəqiq təsviri verir.
Etimalogiyası: Sözün etimologiyasını dəqiq müəyyənləşdirmək üçün daha ətraflı araşdırma tələb olunur. Ancaq pətənək sözünün türk dillərindən gəlmiş olması ehtimal olunur. "Pət-" hissəsinin mənası hələlik qaranlıq qalır, ancaq "-ənək" hissəsi isə bir çox türk dillərində kiçildici şəkilçi kimi işlənir. Beləliklə, "pətənək" sözü ilk mənasında "kiçik mədə" və ya "mədənin bir hissəsi" kimi başa düşülə bilər.