izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pərgar₃ (fars. ‏پرگار‎ - pərgar) sözü Azərbaycan dilində əsasən "qayda, səliqə, nizam; bir şeyin saz vəziyyəti" mənalarında işlənir. Lüğətlərdə verilən məna kifayət qədər ümumiləşdirilmişdir. Daha dəqiq izah üçün sözün kontekstə bağlı istifadəsini nəzərə almaq lazımdır.

Əslində, "pərgar" sözü farscadan gəlmə olub, əşyanın "tam, düz, bütöv, pozulmamış" vəziyyətini ifadə edir. Bu mənada, əşyanın fiziki bütövlüyündən daha çox onun düzgün, səliqəli, sistemli vəziyyətini ifadə edir. Yəni sadəcə fiziki təmizlikdən deyil, həm də düzgün təşkil olunmuş, məntiqi ardıcıllıqda olan vəziyyətdən bəhs olunur. Misal üçün, "evdə pərgar yoxdur" deyəndə sadəcə ev təmiz deyil demək deyil, eyni zamanda evdə qarışıqlıq, nizamsızlıq, səliqəsizlik hökm sürür deməkdir.

Verilən misal şeirdə isə ("Evimizə ozan gəlibdir; Pərgar pozan gəlibdir; Gündüz olan işləri; Gecə yazan gəlibdir") "pərgar" sözü daha çox "nizam", "səliqə", "qayda-qanun" mənalarında işlənmişdir. Ozanın gəlişi ilə evin əvvəlki qayda-qanununun pozulduğu, gündüz işlərinin gecə yazıldığı, yəni işlərin ardıcıllığının pozulduğu ifadə olunur. Beləliklə, "pərgar pozan" ifadəsi mövcud qayda və nizama xələl gətirən, onu pozan bir amili göstərir.

Qısaca, "pərgar" sözünün mənası kontekstə görə "səliqə, nizam, qayda, düzgünlük, bütövlük" kimi müxtəlif çalarlarda istifadə oluna bilər. Ancaq əsas mahiyyət hər zaman "düzgünlük" və "səliqəlilik" prinsipinə əsaslanır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz