Pərə (fars. pərə) — burnun xarici deşiklərindən hər biri. Termin, burnun hava axınının giriş və çıxışını təmin edən iki əsas açılışını – naresləri – ifadə edir. Anatomik olaraq, pərələr burun boşluğunun xarici açılışlarını əhatə edən nazik, elastik dəri qatlarından ibarətdir. Bu qatlar, burun sümükləri və qığırdaqları ilə dəstəklənir və burun boşluğunun nəfəs alma və qoxu duyğu funksiyalarında mühüm rol oynayır. Pərələrin həcmi və forması insanlarda fərqli ola bilər, genetik amillərdən və ya xarici təsirlərdən asılı olaraq dəyişə bilər.
Funksional olaraq, pərələr hava axınının istiqamətləndirilməsi və tənzimlənməsində iştirak edir. Nəfəs alma zamanı hava pərələrdən keçərək burun boşluğuna daxil olur və bu zaman isinir, nəmlənir və süzülür. Pərələrin genişlənməsi və daralması, müxtəlif reseptorlar vasitəsilə, qoxu duyğusunun qəbul edilməsində də rol oynayır. Bununla yanaşı, pərələr həm də insan emosional ifadəsində, xüsusən də qəzəb, qorxu və ya təəccüb kimi duyğuların ifadəsində əhəmiyyətli rol oynayır. Misal olaraq, yuxarıdakı sitatda olduğu kimi, “geniş açılmış burun pərələri” ifadəsi şəxsin hirsli olduğunu göstərir.
Terminin mənşəyi fars dilinə gedib çıxır. Fars dilində “pərə” sözü “qanad”, “uç” mənasını da verir. Bu mənalar, pərələrin görünüşü ilə əlaqəli ola bilər. Azərbaycan dilində istifadə edilən mənası isə əsasən anatomik tərifi əks etdirir.
Cümlədə istifadəsi nümunələri:
- Soğuqdan burnunun pərələri qızarıb şişmişdi.
- Qorxudan burnunun pərələri titrəyirdi.
- Həkim burun pərələrinin vəziyyətini yoxladı.
- Güclü qoxu burnunun pərələrini qıcıqlandırdı.