Pəncələşmə sözü "pəncələşmək" fellərindən törəmə isimləşmədir. Əsas fellə olan "pəncələşmək"in mənası əsasən iki istiqamətdə izah edilə bilər: birincisi, əllərin və ya ayaqların pəncələrini bir-birinə sıxmaq, birləşdirmək, qovuşdurmaq hərəkəti; ikincisi isə metaforik mənada, müəyyən bir məqsədə çatmaq üçün birgə fəaliyyət, birləşmə, əməkdaşlıq, hətta qarşılıqlı mübarizə və ya ziddiyyət kimi başa düşülür.
Birinci mənada, fiziki bir hərəkəti ifadə edir. Məsələn, "Pişik pəncələrini bir-birinə sıxaraq yuxuya getdi." cümləsində pəncələşmə fiziki bir hərəkəti, yəni pəncələrin bir-birinə qovuşmasını bildirir. Bu mənada, sözün sinonimləri "pəncə birləşdirmə", "pəncə qovuşdurma" ola bilər.
İkinci mənada isə pəncələşmə metaforik bir məna daşıyır. Bu mənada, müxtəlif qüvvələr, qruplar və ya insanlar arasında birgə fəaliyyət, birləşmə, əməkdaşlıq və ya qarşıdurmanı ifadə edə bilər. Məsələn, "Qüvvələrin pəncələşməsi ölkədə böyük siyasi qarışıqlıqlara səbəb oldu." cümləsində pəncələşmə qüvvələrin qarşılıqlı mübarizəsini, qarşıdurmasını bildirir. Başqa bir nümunə olaraq, "Müəssisələrin pəncələşməsi bazarı monopoliyaya yönəltdi" cümləsində pəncələşmə birləşmə, əməkdaşlıq, bir araya gəlmə mənalarını ifadə edir. Bu kontekstdə sinonim kimi "birgə fəaliyyət", "birlik", "əməkdaşlıq", "qarşıdurma", "mübarizə" sözlərini istifadə etmək olar. Lakin, məhz "pəncələşmə" sözü bu hərəkətlərin şiddətli, qətiyyətli, hətta təhlükəli bir halda baş verməsini daha güclü ifadə edir.
Sözün etimologiyasına gəldikdə, "pəncə" sözünün fars mənşəli olduğu güman edilir və "pençe" formasından törəmişdir. "-ləşmə" isə türk dilinin tərkib hissəsi olub, isimə feli məna qatır.