Pənahlanma (f.i.s. "pənahlanmaq"dan) sözü, əsasən, təhlükədən, pis hava şəraitindən, təqibdən və ya digər mənfi təsirlərdən qorunmaq, sığınmaq məqsədilə müəyyən bir yerə sığinmaq hərəkətini bildirir. Lüğətlərdə verilən sadə tərif, sözün çoxcəhətli mənasını tam əhatə etmir.
Etimoloji baxımdan, "pənah" kökü fars dilindən gəlir və "qorunma, sığınacaq, mühafizə" mənalarını ifadə edir. "Pənahlanma" isə bu kökdən törəmiş sözdür və həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə oluna bilər.
Fiziki mənada, pənahlanma, yağışdan, soyuqdan, fırtınadan, heyvanlardan, düşməndən və ya təbii fəlakətlərdən qorunmaq üçün evə, sığınacağa, mağaraya, ağaca və s. sığinmağı ifadə edir. Misal üçün: "Yağışdan pənahlanmaq üçün evə sığındı." və ya "Qar fırtınasından pənahlanmaq üçün bir mağazaya girdi."
Məcazi mənada isə, pənahlanma, əziyyətdən, kədərdən, qorxudan, narahatlıqdan, təzyiqdən və ya digər mənfi duyğuların və vəziyyətlərin təsirindən qorunmaq üçün, məsələn, bir insanın, bir fikrin, bir qurumun və ya bir inanclar sisteminin arxasına sığinmağı ifadə edir. Misal üçün: "O, çətinliklər qarşısında ailəsinə pənahlandı.", "İnsanlar ədalətsizliyə qarşı mübarizədə bir-birinə pənahlanırlar.", "O, inancına pənahlanaraq çətinliklərin öhdəsindən gəldi."
Beləliklə, "pənahlanma" sözünün mənası, kontekstdən asılı olaraq, həm konkret, həm də mücərrəd bir hərəkəti və ya vəziyyəti ifadə edə bilər. Sözün istifadəsi zamanı hansı mənanın nəzərdə tutulduğu cümlənin quruluşundan və kontekstdən aydın olur.