Pəlləmə sözü Azərbaycan dilində "pəlləmək" felindən törəmiş isimdir. Lüğətlərdə sadəcə olaraq "pəlləmək"dən törəmiş isim kimi göstərilsə də, mənası daha geniş və dəqiq izah edilməlidir. Əslində, "pəlləmə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq bir neçə variantda başa düşülə bilər.
Birincisi, "pəlləmə" sözü "pəlləmək" felinin mənasından irəli gələrək, bir şeyin səliqəsiz, qeyri-bərabər, düzensiz, ya da qırıntılı bir şəkildə yığılması, düzülməsi və ya toplanması mənasını verir. Məsələn, "evdə pəlləmə qalıb" deyəndə, ev əşyalarının səliqəsiz və qarışıq bir şəkildə yerləşdiyini ifadə edər. Bu mənada, "pəlləmə" sözü həm maddi, həm də mənəvi qarışıqlığı ifadə edə bilər; məsələn "fikirləri bir pəlləmə halındadır" ifadəsində.
İkincisi, "pəlləmə" səliqəsiz, qarışıq, düzensiz yığın, toplu mənasında da işlənə bilər. Bu zaman söz, konkret bir obyekt və ya hadisəni təsvir edir. Məsələn, "qırıntıların pəlləməsi", "kağızların pəlləməsi" kimi ifadələrdə "pəlləmə" sözü səliqəsiz yığılmış əşyaları təsvir edir. Bu istifadədə "yığın", "toplu", "qarışıq" kimi sözlərlə sinonimdir, lakin "pəlləmə" daha çox səliqəsizlik və düzensizliyi vurğulayır.
Üçüncüsü, daha az işlənsə də, "pəlləmə" sözü qeyri-adi, qeyri-məntiqi, bir-birinə uyğun olmayan şeylərin toplusu kimi də anlaşılmalıdır. Bu istifadədə söz daha çox metaforik mənada işlənir.
Sözün etimologiyasına gəlincə, "pəlləmək" feli türk dillərindəki köklərdən törəmişdir və mənası ilə əlaqədar olaraq "yayılmaq", "səpələnənləri toplamaq", "qeyri-mütəşəkkil şəkildə yığmaq" mənalarına istinad edir. "Pəlləmə" isə bu felin isim halına çevrilməsidir.
Qısaca olaraq, "pəlləmə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasən səliqəsizlik, qarışıqlıq, düzensizlik və qeyri-bərabərliyi ifadə edir. Həm konkret, həm də məcazi mənada işlənə bilər.