izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pələbığ sözü Azərbaycan dilində sifət kimi işlənir və əsasən böyük, yastı və uzun bığlı canlılar üçün istifadə olunur. Lüğətlərdəki "yekə, yastı və uzunbığlı" tərifi sözün əsas mənasını əks etdirir, lakin onu daha geniş və dəqiq şəkildə izah etmək mümkündür.

Etimalogiyasına nəzər salsaq, "pələbığ" sözünün iki hissədən - "pələ" və "bığ" - təşkil olunduğunu görürük. "Bığ" sözü məlumdur və heyvanların ağız nahiyəsindəki tükləri bildirir. "Pələ" isə bir çox mənalar daşıyan köhnə bir Azərbaycan sözüdür. Bu kökdən törəmiş sözlərdə genişlik, yastılıq, düzənlik kimi mənalar müşahidə olunur. Beləliklə, "pələbığ" sözü "geniş, yastı və uzun bığlı" mənasını daha aydın şəkildə ifadə edir.

Bu sözün işlənmə sahəsi əsasən heyvanlar, xüsusilə də pişiklər, itlər və digər bığlı canlılar üçündür. Məsələn, "pələbığ pişik", "pələbığ köpək" kimi ifadələr heyvanın fiziki xüsusiyyətlərini vurğulamaq üçün işlədilə bilər. Lakin, şüurlu olaraq insanlara da – məsələn, "pələbığ kişini gördüm" – tətbiq oluna bilər, ancaq bu daha çox obrazlı, təsviri ifadə olur və insanların bığlarının formasına xüsusi vurğu edir.

Qısaca, "pələbığ" sözü sadəcə "uzun bığlı" mənasından daha çox, bığların həm uzunluğunu, həm də yastı və genişliyini əks etdirən daha təsvirli bir ifadədir. Bu sözün əsasən danışıq dilində işləndiyini və yazılı dildə daha az istifadə olunduğunu qeyd etmək vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz