izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pero [rus. перо – lələk] sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlənir: birincisi, qələm növü kimi, ikincisi isə tarixi və məcazi mənalarda istifadə olunan bir termin olaraq.

Birinci məna: Pero, qələm növü olaraq, yazmaq üçün istifadə olunan, yarıq sivri ucu olan metal bir qurğudur. Bu ucun içərisinə mürəkkəb, tuş və ya digər yazıcı mayelər doldurularaq səthə yazmaq üçün istifadə olunurdu. Müasir qələmlərin yayılması ilə Pero istifadəsi azalsa da, hələ də bəzi xüsusi yazı növlərində, xüsusilə də kaligrafiyada istifadə oluna bilər. Metal konstruksiyası, lələkdən fərqli olaraq, onun daha davamlı və uzunömürlü olmasını təmin edir. "Pero" sözünün bu mənası rus dilindən götürülmüş olsa da, Azərbaycan dilində tamamilə mənimsənilmiş və öz yerini tapmış bir leksik vahiddir. "Çernil, qrafil, pero, qarandaş" ifadəsi müxtəlif yazı alətlərini sadalayaraq sözün konkret istifadəsini göstərir.

İkinci məna (Tarixi və məcazi): Tarixən, "pero" sözü sadəcə yazmaq üçün istifadə olunan alət deyil, həm də yazı, ədəbiyyat və yaradıcılıqla bağlı məcazi mənalar daşıyırdı. "Pero sahibi" ifadəsi istedadlı yazıçı, şair və ya ədəbiyyatçı demək idi. Bu mənada, "pero" daha çox bir simvol, yaradıcılığın aləti və yazıçı üçün şərəfli bir atribut kimi qəbul olunurdu. Məlumatın, düşüncənin və sözün gücünü, yazıçı əsərlərinin davamlılığını simvollaşdırırdı. Misal üçün, "Onun perosu zamanın sınağından çıxmış əsərlər bəxş etdi" cümləsində "pero" məcazi mənada istifadə olunmuşdur. Bu mənada, sözün etimologiyası ilə əlaqəsi (rus. перо – lələk) dəqiq olmasa da, onun yazı ilə assosiasiyası dərin tarixi köklərə malikdir. "Pero" sözünün lələklə əlaqəsi, qədimdə quş lələyinin yazı üçün istifadə olunması ilə izah olunur.

Ümumiyyətlə, "pero" sözü Azərbaycan dilində həm konkret (yazı aləti), həm də məcazi (yazı, yaradıcılıq) mənalarda işlənir və dil tarixi və mədəniyyəti üçün maraqlı bir leksik vahiddir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz