izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Peçat sözü rus dilindən (печать) Azərbaycan dilinə keçmişdir. Əsas mənası "möhür"dür, lakin istifadə sahəsinə görə məna çalarları dəyişə bilir. Lüğətlərdə sadəcə "möhür" kimi tərcümə edilməsi, sözün semantik zənginliyini tam əks etdirmir.

Birincisi, "peçat" sözü müxtəlif formalı və funksiyalı möhürləri ifadə edir: dövlət qurumlarının rəsmi sənədlərə vurduğu rəsmi möhürlər, şirkət və təşkilatların öz sənədlərinə vurduğu korporativ möhürlər, şəxsi sənədlərə vurulan müxtəlif formalı möhürlər və s. Hər bir halda "peçat" sözünün konkret forma və funksiyasını anlamaq üçün kontekstin nəzərə alınması vacibdir.

İkincisi, "peçat" sözü məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, bir hadisənin, bir əsərin və ya şəxsin xarakterinin özünəməxsus bir iz buraxması, qalıcı təsiri məcazi olaraq "peçat" sözü ilə ifadə oluna bilər. "Uşaqlıq illərinin peçatı onun bütün həyatına düşmüşdü" kimi cümlədə peçat sözü uzaq keçmişin şəxsin həyatında buraxdığı silinməz izləri bildirir.

Üçüncüsü, Tofiq bəyin misalında olduğu kimi, "peçat basdırmaq" ifadəsi rəsmi bir qərarın, təsdiqin verilməsi anlamına gəlir. Bu mənada, söz "imza atmaq", "təsdiqləmək" mənalarına yaxındır, amma daha rəsmi və qəti bir xarakter daşıyır. Rəsmi sənədə peçat basdırmaq, həmin sənədin qüvvəyə minməsini, rəsmi qüvvəyə malik olmasını təsdiqləyir.

Yekun olaraq, "peçat" sözünün mənasını sadəcə "möhür" kimi tərif etmək qeyri-kafidir. Sözün semantik spektrini tam əhatə etmək üçün onun istifadə kontekstini, məcazi və rəsmi mənalarını da nəzərə almaq lazımdır. "Peçat basdırmaq" ifadəsi isə rəsmi təsdiq, qəti qərar vermək mənasında istifadə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz