Patefon sözü fransız firması adından və yunan "fon" sözündən əmələ gəlmişdir. Fransızca "Pathé" şirkətinin adı ilə yunan mənşəli "φωνή" (foné) - səs sözünün birləşməsindən yaranmışdır. Pathé şirkəti səs yazan və səsi təkrarlayan cihazların istehsalı ilə məşhur idi. Beləliklə, "patefon" sözü özündə həm cihazın istehsalçısını, həm də onun əsas funksiyasını – səsi təkrarlamağı əks etdirir.
Lüğətlərdə patefonun mənası ümumi olaraq "xüsusi vallara yazılmış səsi təkrarlayan musiqi cihazı" kimi verilir. Lakin bu izahı daha da dəqiqləşdirmək mümkündür. Patefon, mexaniki bir cihaz olub, səs dalğalarının üzərinə qazılmış spiral şəkilli yivləri olan vallardan səs çıxarır. Bu vallar ümumiyyətlə şellakdan hazırlanırdı. İynənin vallardakı yivləri izləməsi nəticəsində yaranan titrəmələr membran vasitəsilə səsə çevrilirdi. Beləliklə, patefonlar vinil plitələrdən əvvəl geniş yayılmış səs-təsvir yayım texnologiyasının əsasını təşkil edirdi.
Patefonun tarixi əhəmiyyəti də nəzərə alınmalıdır. O, əvvəlki səs-təsvir texnologiyalarından fərqli olaraq səsin daha keyfiyyətli və rahat şəkildə təkrarlanmasına imkan vermişdir. Musiqinin, danışığın evlərə daxil olmasında mühüm rol oynamış və XX əsrin əvvəllərində kütləvi informasiya vasitəsi kimi geniş istifadə olunmuşdur. Müasir texnologiyaların inkişafı ilə patefonlar köhnəlmiş olsa da, musiqi tarixində və texnoloji inkişafda özünəməxsus yeri vardır. Onların kolleksiyaçılar arasında dəyəri də yüksəkdir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
1. Babamın köhnə patefonunda çox gözəl musiqi səslənirdi.
2. Muzeydə qədim patefonların sərgisi təşkil olunmuşdu.
3. Patefon vallarını diqqətlə toplayırdı.
4. Firuzə quş kimi yüngül bir hərəkətlə qalxıb, balaca qızın yanında oturan kişiyə patefonun yanında yer göstərdi.