izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Paslatmaq sözü Azərbaycan dilində geniş işlənən bir feldir və əsasən metal əşyaların üzərində pasın əmələ gəlməsi prosesini bildirir. Lüğətlərdə sadəcə "paslandırmaq" kimi qısa şəkildə izah edilməsinə baxmayaraq, mənası daha geniş və çoxcəhətlidir.

Etimoloji baxımdan "pas" sözünün kökü türk dillərindəki "pas" (çürümək, qırılmaq) felindən törəmədir. "Paslatmaq" isə bu kökdən törəmiş və "pas əmələ gəlməsinə səbəb olmaq", "pas basdırmaq" mənalarını ifadə edir. Yəni, sadəcə metalda pasın yaranmasını deyil, həm də paslanmaya səbəb olan şəraitin, prosesin özü ilə bağlı hərəkəti də əhatə edir.

Məsələn, "Dəmir qapını yağlamadan qoymusan, paslatmısan onu" cümləsində paslatmaq, qapının paslanması üçün şərait yaradılması, yəni yağlamama hərəkətinin nəticəsini ifadə edir. "Yağışlar dəmiri paslatdı" cümləsində isə paslanma prosesinin təbii səbəbdən baş verməsi bildirilir. Bu iki nümunədə sözün mənasının kontekstdən asılı olaraq dəyişdiyini göstərir.

Bundan başqa, məcazi mənada da "paslatmaq" sözü işlənə bilər. Məsələn, "Uzun müddət istifadə olunmayan alətlər pasladı, paslatdı" cümləsində paslatmaq sözü işlənməzliyin, istifadə edilməməyin bir əşyanın keyfiyyətinə mənfi təsirini və funksiyasını itirməsini bildirir. Bu mənada, paslatmaq, bir şeyin köhnəlməsini, keyfiyyətini itirməsini də ifadə edə bilər.

Beləliklə, "paslatmaq" sözünün mənası sadəcə "paslandırmaq"dan daha genişdir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalarda işlənə bilər: pas əmələ gəlməsinə səbəb olmaq, pas basdırmaq, köhnəltmək, keyfiyyəti itirməyə səbəb olmaq.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz