Páskvil (alm. Pasquill sözündən) — qədim Roma əfsanəvi şairi Pasquino adına verilmiş məşhur bir heykəlin yanına yapışdırılan, adətən anonim, kəskin tənqidi və ya təhqiredici məzmunlu, hakimiyyəti, ayrı-ayrı şəxsləri ifşa edən, bəzən karikatura şəklində olan yazı, əlyazma və ya çap olunmuş mətn.
Pasqvil, sadəcə təhqiredici və ya böhtançı əsər deyil, daha geniş bir məna daşıyır. Onun əsas xüsusiyyətləri anonimlik, kəskin tənqid, hakimiyyət və ya nüfuzlu şəxslərə qarşı yönəlmə, böhtan və ya ifşa elementlərinin olmasıdır. Məzmununa görə siyasi satira, kəskin tənqid, hökumət və ya ayrı-ayrı şəxslərə qarşı yönəlmiş həqarət, ifşa və ya açıqlama ola bilər. Formaya gəldikdə isə, yazılı mətnlərdən (əlyazma, çap olunmuş) karikaturalara, qrafik təsvirlərə və hətta səs yazıları kimi müasir formatlara qədər müxtəlif formada ola bilər. İnternetin inkişafı ilə sosial mediada yayılan anonim tənqidlər də pasqvilin müasir təzahürüdür.
Pasqvilin əsas məqsədi, tənqid edilən tərəfin nüfuzunu sarsıtmaq, onun davranışına ictimai rəyin diqqətini cəlb etmək və bəzən də açıq etiraz etməkdir. Tarixən, pasqvillər hakimiyyətin özünə qarşı yönəlmiş gizli etiraz formaları kimi istifadə edilmişdir. Pasqvilin təsir gücü onun anonimliyindən və ictimai rezonansdan qaynaqlanır. Anonimlik müəllifin təqibdən qorunmasını təmin edir, ictimai rezonans isə tənqidin daha geniş kütləyə çatmasını təmin edir.
Müxtəlif cümlələrdə istifadəsi nümunələri:
- Hakimiyyətə qarşı yönəlmiş pasqvil anonim şəkildə yayılmışdı.
- Onun yazdığı məqalələr, bəzi dairələrdə pasqvil kimi qəbul edildi.
- İnternetdəki anonim şərhlər, müasir pasqvillərin təzahürüdür.
- O, rəqibini ləkələmək üçün pasqvil yaydırdı.