izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ötürhaötür sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış, lakin yazılı mənbələrdə az rast gəlinən bir ifadədir. Lüğətlərdə sadəcə "ötür-ötür" kimi izah edilməsi onun mənasını tam əhatə etmir. Əslində, "ötürhaötür" bir prosesin uzun sürən, uzanmış, hətta cansıxıcı tərzdə davam etdiyini bildirir. "Ötür-ötür" söz birləşməsi hərəkətin sürətinə işarə edərsə də, "ötürhaötür" daha çox zaman amilini vurğulayır. Bu, işin, hadisənin, vəziyyətin davamlı, bitməz görünən xarakterini ifadə edən bir ifadədir. "Haötür" hissəsi zamanın uzanmasını, sürüncəmini və təkrarlanan hərəkətin monotonluğunu gücləndirir. Morfoloji təhlil zamanı "ötür" feili "ha" şəkilçisi ilə birləşərək artıq məna yaradır. Belə ki, "ha" şəkilçisi bir çox hallarda artıqlama və ya təkrarlama mənası verir.

Misal olaraq, verilən cümlədə ("Bilmirəm ötürhaötür nə vaxt qurtaracaq.") söhbət uzun sürən və nə vaxt bitəcəyi bilinməyən bir prosesdən gedir. Bu proses bir iş, bir gözləmə, bir xəstəlik və ya digər hər hansı bir davamlı hadisə ola bilər. "Ötürhaötür" sözü bu cür hallarda səbrsizlik, bezginlik və ya ümidsizlik duyğularını ifadə edə bilər.

Digər nümunələr:

  • "Bu yağış ötürhaötür yağır, yol gedə bilmərik." (Uzun müddət davam edən yağış)
  • "Qış ötürhaötür gəlir, soyuqlar basacaq." (Qışın gəlişinin uzun sürən və tədricən davam etməsi)
  • "Ötürhaötür danışdı, nəhayət səbrim tükəndi." (Uzun və cansıxıcı bir söhbət)

Ümumiyyətlə, "ötürhaötür" sözü, sözlərin sadəcə bir-birinin ardınca təkrarlanmasından daha artıq bir məna daşıyır. O, zamanın uzanmasını, prosesin monotonluğunu və bəzən də bitməyəcək kimi görünən bir vəziyyəti əks etdirir. Bu səbəbdən lüğətlərdə daha geniş və dəqiq izah edilməsi vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz