izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ölüncə (zərf): Bu söz, əsasən şifahi nitqdə işlənən, intensivliyi və şiddəti vurğulayan bir zərfdir. "Ölümcül" sözü ilə etimoloji bağlılığı olsa da, birbaşa "ölümə səbəb olan" mənasını vermədən, hərəkətin və ya təsirin son dərəcə güclü, amansız və qəddar olduğunu ifadə edir. "Ölüncə"nin mənası, hərəkətin intensivliyinin həddindən artıq olmasını, tətbiq olunan qüvvənin çox şiddətli olmasını nəzərdə tutur. Bu şiddət fiziki ağrı ilə yanaşı, emosional və ya psixoloji təzyiq kimi də başa düşülə bilər.

Məsələn, “ölüncə döymək” ifadəsi, sadəcə döymə hərəkətini deyil, həddindən artıq şiddətli, bədəndə ağır izlər qoyacaq qədər güclü bir döyməni təsvir edir. Bu, döyülən şəxsin ölüm təhlükəsi ilə üzləşə biləcəyini də nəzərdə tuta bilər, lakin birbaşa ölümə səbəb olmasını zəruri etmir. “Ölüncə əzab çəkmək”, “ölüncə soyuqlamaq”, “ölüncə susamaq” kimi ifadələr də oxşar şəkildə bu intensivliyi ifadə edər.

Verilən nümunə cümləsində (“Doğrusunu de, yoxsa səni soyundurub bədəninə ölüncə çubuq vurduracağam”) "ölüncə" zərfi, təhdid xarakterli bir cümlədə işlənərək, çubuq vurmanın şiddətini və ağrılı olmasını vurğulayır. Bu cümlədə ölüm təhlükəsi açıq şəkildə ifadə olunmasa da, təhdidin ağırlığını və ciddiliyini artırmaq üçün istifadə olunur. Yəni, hərəkətin şiddəti o qədər yüksəkdir ki, ölümə yaxın bir təcrübə yaradır.

Qısacası, "ölüncə" sözü hərəkətin şiddətini və intensivliyini ifadə edən, şifahi nitqdə tez-tez işlənən, təsirli bir zərfdir. Əsasən mənfi kontekstlərdə, təhdid, qorxu, ağrı və şiddəti vurğulamaq üçün istifadə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz