Ölət (köhnə Azərbaycan dili) - is. Öldürücü xəstəlik epidemiyası; vəba, taun kimi geniş əraziləri əhatə edən, kütləvi ölümə səbəb olan yoluxucu xəstəlik. "Ölət" sözü "ölüm" felindən törəmə olub, "ölüm gətirən", "ölümə səbəb olan" mənasını ifadə edir. Sözün köhnəliyini onu ədəbiyyatımızda, xüsusilə də klassik əsərlərdə rast gəlmə tezliyi təsdiqləyir. Müasir Azərbaycan dilində bu söz daha az işlədilir və "epidemiya", "vəba", "taun" kimi daha dəqiq və müasir terminlərlə əvəz olunur.
Hacı Qaranın misalında göstərilən “ölətdən qırılanların sovxası” ifadəsi, ölətdən (epidemiyadan) qırılıb ölmüş insanların buraxdığı boşluğa, yaranan vəziyyətə işarə edir. Bu ifadədə “sovxas” sözü, həm də əhalinin azalması, kənd təsərrüfatının tənəzzülü kimi mənaları da ehtiva edir. Beləliklə, bu cümlədə "ölət" sözü konkret bir xəstəlik adını deyil, geniş miqyaslı bir fəlakəti, insanların kütləvi surətdə ölümünü ifadə edir. Misalda, “ölətdən qırılanlar” deyilməsi, xəstəliyin yayılma miqyasının geniş olduğunu və çox sayda insanın ölümünə səbəb olduğunu göstərir.
Qeyd etmək lazımdır ki, "ölət" sözü müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalar da daşıya bilər. Məsələn, poetik bir əsərdə "ölətin qaranlığı", "ölətin soyuğu" kimi ifadələr, ölümün, fəlakətin ümumi ab-havasını, yaratdığı təsiri təsvir etmək üçün istifadə oluna bilər. Lakin əsas mənası hər zaman ölümə səbəb olan epidemiya, kütləvi yoluxucu xəstəlik olaraq qalır.