“Öldü-qaldı” sözü Azərbaycan dilində geniş mənada “baş verən hadisələr, yaşananlar, tale, aqibət, kiminsə başına gələn hər şey” mənalarını ifadə edir. Söz birləşməsinin komponentləri olan “öldü” və “qaldı” felləri burada hərfi mənalarında deyil, məcazi mənada işlənir. “Öldü” burada mənfi, bədbəxt bir sonu, “qaldı” isə baş vermiş hadisələrin qalıcılığını, davamlılığını və ya nəticəsini bildirir. Beləliklə, söz birləşməsi bütövlükdə həyatın müxtəlif hadisələrindən, həm xoş, həm də xoşagəlməz hadisələrdən ibarət olan mürəkkəb, dəyişkən təbiətini ifadə edir.
Sözün mənşəyinə gəldikdə, “öldü-qaldı” söz birləşməsi xalq ədəbiyyatından, məsəllərdən və atalar sözlərindən gələn bir ifadədir. Onun əsasında həyatın qarşılaşdırdığı çətinliklər, ölüm və həyat arasındakı sarsıntılı keçid fikri dayanır. Lakin, müasir istifadədə “öldü-qaldı” daha geniş bir məna kəsb edərək, sadəcə olaraq baş verən hər hansı bir hadisəni ifadə etmək üçün işlədilə bilər.
Misal üçün, verilmiş sitatda olduğu kimi, “Öldü-qaldısından da xəbərim yoxdur” cümləsində “öldü-qaldı” kiməsə aid olan hadisələrdən, xəbərlərdən, ümumiyyətlə onun həyatındakı vəziyyətdən tam xəbərsizliyi bildirir. Başqa bir nümunədə, “O, işinin öldü-qaldısını özü həll edir” cümləsində isə “öldü-qaldı” işin bütün tərəflərini, çətinliklərini və müvəffəqiyyətlərini əhatə edir. Beləliklə, “öldü-qaldı” söz birləşməsinin mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, ümumi məna “baş verən hadisələr” ətrafında formalaşır.
Qısaca, “öldü-qaldı” Azərbaycan dilinin rəngarəngliyini və ifadə imkanlarını göstərən bir söz birləşməsidir. Onun məcazi mənası və istifadənin çeşidliyi dili daha canlı və ifadəli edir.