Öfkələnmə sözü “öfkələnmək” fellindən törəmiş isimdir. Lüğətlərdə sadəcə "öfkələnmək"dən törəmiş olaraq qeyd edilməsi qısadır və sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Əslində, öfkələnmə, qüvvətli qəzəb və hiddət hissinin bir anda və ya bir müddət ərzində ortaya çıxması, özünü göstərməsidir. Bu, sadəcə bir duyğu deyil, həm də fiziki və psixoloji reaksiyaları özündə ehtiva edən kompleks bir haldır.
Öfkələnmənin intensivliyi və təzahür formaları fərqli ola bilər. Bəzən qısa müddətli, sakit bir əsəbiliklə özünü göstərə bilər, bəzən də uzun sürən, şiddətli qəzəb növü ilə müşayiət oluna bilər. Bu, həm şəxsin xarakterindən, həm də vəziyyətin səbəbindən asılıdır. Öfkələnmə zamanı ürək döyüntüsünün sürətlənməsi, tənəffüsün tez və dərinləşməsi, əzələ gərginliyi, səsin yüksəlməsi, əsəbilik kimi fiziki reaksiyalar müşahidə oluna bilər. Psixoloji olaraq isə qıcıqlanma, səbirsizlik, əsəb bozukluğu, konsentrasiya çətinliyi, qərar verməkdə çətinlik kimi hallar meydana çıxa bilər.
Öfkələnmənin səbəbləri çox müxtəlifdir: haqsızlıq, təhqir, təzyiq, narahatlıq, qorxu, stress, yorğunluq və s. Bəzən öfkələnmənin altında gizli psixoloji problemlər də ola bilər. Ona görə də öfkələnmə hallarının tez-tez təkrarlanması və şiddətlənməsi halında mütəxəssislərdən yardım istəmək məsləhətdir.
Cümlə içərisində nümunələr:
- Onun birdən-birə öfkələnməsi hər kəsi təəccübləndirdi.
- Uzun müddət davam edən bu ədalətsizliyin nəticəsində öfkələnməsi təbii idi.
- Səbr kasası doldu və nəhayət öfkələnməsi partladı.
- Öfkələnməsini gizlədə bilmədi və hər şeyi dedi.
- Öfkələnmənin səbəbini anlamaq çətin idi.
Beləliklə, “öfkələnmə” sadəcə bir fellə əlaqəli olaraq deyil, kompleks bir psixo-fiziki hal kimi daha geniş şəkildə təhlil edilməlidir.