Oriyentalistika (lat. orientalis - şərqli, şərqə aid) termini geniş mənada Şərq ölkələrini (coğrafi və mədəni anlamda "Şərq" anlayışının müəyyən bir dövr və kontekstdə qəbul edilən sərhədləri nəzərə alınmaqla) hərtərəfli öyrənən elm sahələrini bir araya toplayır. Bu öyrənilmə, sadəcə tarix və iqtisadiyyatla məhdudlaşmır; əksinə, Şərq mədəniyyətinin bütün aspektlərini – dillərini, ədəbiyyatlarını, incəsənətlərini (memarlıq, təsviri incəsənət, musiqi, ədəbiyyat və s.), fəlsəfələrini, dinlərini, siyasi sistemlərini, sosial quruluşlarını, hüquq sistemlərini, elmi nailiyyətlərini və hətta mətbəxini əhatə edir.
Daha dəqiq desək, oriyentalistika, müxtəlif fənlərin inteqrativ bir yanaşması ilə Şərq dünyasının tarixi inkişafını, müasir vəziyyətini, habelə Qərb ilə qarşılıqlı əlaqələrini araşdırır. Bu, tarix, iqtisadiyyat, dilçilik, ədəbiyyatşünaslıq, antropologiya, arxeologiya, islamşünaslıq, sinologiya, japonşünaslıq, hindşünaslıq və digər ixtisaslaşmış sahələrin sintezini təmsil edir. Hər bir fənn öz metodologiyasından istifadə etsə də, ümumi məqsəd Şərq mədəniyyətlərinin tam və obyektiv təsvirini yaratmaqdır.
Oriyentalistikanın inkişafı tarixi, Avropanın Şərq ölkələri ilə əlaqələrinin genişlənməsi ilə sıx bağlıdır. Başlanğıcda əsasən praktik məqsədlərə (ticarət, siyasət) xidmət etsə də, zaman keçdikcə daha akademik bir xarakter qazanıb. Bu gün oriyentalistika, şərqşünaslıq kimi sinonim olaraq işlənsə də, bir qədər daha geniş və çoxsahəli bir anlayış kimi qəbul olunur. Məsələn, "Şərqşünaslıq" termini daha çox dil və ədəbiyyat öyrənilməsinə yönəlmiş ola bilər, halbuki oriyentalistika şərqşünaslığın da daxil olduğu daha geniş bir sahədir.
Cümlədə nümunələr:
- Onun oriyentalistika sahəsindəki tədqiqatları geniş elmi dairələrdə tanınır.
- Oriyentalistika fakültəsi bir çox nadir əlyazmaları öz arxivində saxlayır.
- Müasir oriyentalistika, postkoloniyalizm nəzəriyyəsinin təsiri altında yeni mərhələyə qədəm qoyub.